19 - سنائى
حكيم ابو المجد مجدود بن آدم سنائى شاعر عاليمقدار و عارف بلند مقام قرن ششم و از استادان مسلّم شعر فارسى است . نام او را عوفى « 1 » مجد الدين آدم السنائى و حاجى خليفه « 2 » محمد بن آدم نوشتهاند و در تاريخ گزيده نيز محمد ضبط شده است ليكن جامى « 3 » و هدايت نام او را به همان نحو كه آوردهايم ذكر كردهاند « 4 » و اشارات خود او نيز نظما و نثرا بر همين منوالست چنان كه در مقدمهء منثور ديوان خود « 5 » گفته و در حديقه الحقيقه چنين آورده است :
هركه او گشته طالب مجد است * شفى او ز لفظ بو المجد است
شعرا را بلفظ مقصودم * زين قبل نام گشت مجدودم
زانكه جد را بتن شدم به نيت * كرد مجدود ماضيم كنيت
و از معاصران او نيز محمد بن على الرقاء در ديباچهء حديقه الحقيقة نام وى را « ابو المجد مجدود بن آدم السنائى » آورده و اين اشارات مسلّم مىدارد كه مجد الدين و محمد غلط و تحريفى از صورت صحيح اسم اوست .
در ديوان سنائى ابياتى ديده مىشود كه در آن اشاره بنام ديگرى براى شاعر هست يعنى در آنها گوينده خود را « حسن » خوانده است مانند اين بيت :
پسرى دارى همنام رهى * كز تو مى خدمت او جويم من
ز آنكه نيكو كند از همنامى * خدمت خواجه حسن بنده حسن
و اين بيت :
حسن اندر حسن اندر حسنم * تو حسن خلق و حسن بنده حسن
و به همين سبب برخى از محققان معتقد شدهاند كه نام او اصلا حسن بوده است « 6 »
هامش
( 1 ) - لباب الالباب ج 2 ص 252
( 2 ) - كشف الظنون چاپ تركيه ج 1 ص 161
( 3 ) - نفحات الانس چاپ هند ص 537
( 4 ) - رياض العارفين چاپ تهران 1316 ص 333
( 5 ) - ديوان سنايى چاپ آقاى مدرس رضوى استاد دانشگاه ص 3
( 6 ) - سخن و سخنوران ج 1 ص 267 - مقدمه سير العباد بتصحيح و مقدمه آقاى سعيد نفيسى ص : د