و وفاتش بسال 531 در مرو اتفاق افتاد . سيد اسمعيل در علوم مختلف استاد بود .
علم حديث را از امام ابو القاسم قشيرى فراگرفت و علم طب را از ابن ابى الصادق بياموخت . غير از آثار طبى كه از سيد اسمعيل نام خواهيم برد او را كتب ديگر نيز در حكمت بوده است . اهميت جرجانى در طب از دو جهت است اول آنكه او بعد از ابن سينا نخستين كسى است كه در آثار خود همهء مباحث علم طب را چنان كه قدما مىانديشيدهاند ، با تحقيقات و مطالعات جديد مورد مطالعه قرار داد و ديگر از آن باب كه مهمترين آثار طبى را در زبان فارسى پديد آورد و جميع مباحث مربوط بعلم پزشكى را در آن كتب مورد بحث و تحقيق قرار داد و بسيارى از اصطلاحات پارسى را در اين علم كه تا آن عهد وجود داشت و ممكن بود بتدريج از ميان برود در كتب خويش گردآورد .
البيهقى كتابهاى : خفّى علائى ، الطبّ الملوكى ، ذخيره ، اغراض ، يادگار ، كتابى در رد بر فلاسفه ، تدبير يوم و ليلة ، وصيتنامه ، را به دو نسبت داده است و علاوه بر اين كتابهاى ديگرى را از قبيل التذكرة الاشرفية فى الصناعة الطبية ، كتاب فى القياس ، كتاب فى التحليل ، كتاب المنبه ، زبدة الطب ازو نام بردهاند . از اين كتب نسخى از كتابهاى ذخيره و ترجمهيى كه مصنف از آن به عربى كرده است ، اغراض ، يادگار ، خفى علائى ، زبدة الطب در دست است . دربارهء آثار فارسى سيد اسمعيل پس ازين در ذكر كتب فارسى اين عهد سخن خواهيم گفت « 1 »
كتاب ذخيرهء خوارزمشاهى كه سيد اسمعيل آن را بسال 504 بنام قطب الدين محمد بن انوشتكين خوارزمشاه به فارسى نوشته از زمان تأليف ببعد همواره جزو اركان كتب
هامش
( 1 ) - براى اطلاع از احوال و آثار سيد اسمعيل جرجانى رجوع شود به : تتمة صوان الحكمة ص 172 - 176 و حواشى آن ص 216 - 219 ؛ معجم البلدان ج 2 ص 54 ؛ تاريخ طبرستان ابن اسفنديار ج 1 ص 137 ؛ تاريخ گزيده ص 802 . فهرست نسخ فارسى موزهء بريتانيا تأليف ريو ص 466 ؛ چهارمقاله ص 237 - 238 ؛ كشف الظنون ج 1 بند 824 - 825E . Browne , Arablian Medicine , p . 98 - 100 Brokelmann , Gesehichtc der Arabischen litteratur , V . 1 , p . 487فهرست كتابخانهء دانشگاه ج 3 بخش 2 تأليف آقاى دانشپژوه ص 755 - 763