و عنصرى با همهء استادى خويش بقصور خود در غزلسرايى نسبت برودكى اعتراف نموده و گفته است :
غزل رودكىوار نيكو بود * غزلهاى من رودكىوار نيست
اگرچه بپيچم بباريك وهم * بدين پرده اندر مرا بار نيست
استاد على بن جولوغ فرّخى سيستانى يك بيت از اشعار رودكى را به صورت ذيل تضمين نموده است :
يك بيت شعر ياد كنم ز آنكه رودكى * گرچه ترا نگفت سزاوارِ آن توى
جز برترى نجويى گويى كه آتشى * جز راستى نخواهى مانا ترازوى
و سوزنى يك بيت از قصيدهيى را كه رودكى در مدح ابو الفضل بلعمى سروده بود در يكى از قصائد خويش آورده :
در مدح تو به صورت تضمين ادا كنم * يك بيت رودكى را در حقّ بلعمى
صدرِ جهان جهان همه تاريك شب شدست * از بهر ما سپيدهء صادق همى دمى
و گويا تضمين معروفى بلخى نيز از همين قصيدهء رودكى صورت گرفته باشد درين بيت كه ضمنا دلالت بر تعلّق رودكى بمذهب اسمعيليان مينمايد :
از رودكى شنيدم سلطانِ شاعران * كاندر جهان بكس مگرو جز بفاطمى
ابيات ذيل كه يكى از شاعران معاصر استاد رودكى در مرگ او سروده است دليل قاطعى بر علوّ مقام آن شاعر در نزد معاصران و استادان سخن عهد اوست :
رودكى رفت و ماند حكمت اوى * مى بريزد نريزد از مى بوى
شاعرت كو كنون كه شاعر رفت * نبود نيز جاودانه چنوى
خون گشت آب چشم از غمِ وى * ز اندهش موم گشت آهن و روى
نالهء من نگر شگفت مدار * شو بشب زارزار نال بر اوى
چند جويى چنو نيابى باز * از چنو در زمانه دست بشوى « 1 »
از ابيات و قطعات و قصائد و غزلهاى معدودى كه از رودكى باقى مانده بنيكى ميتوان دريافت كه اين شاعر در فنون مختلف شعر استاد و ماهر بود و سخنان وى در قوّت
هامش
( 1 ) - المعجم فى معايير اشعار العجم چاپ تهران ص 189