تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 46

مساهمون:

ص٤٦
متعه را جايز نمىدانند . شرايط اصلى امام در مذهب زيديّه عبارتست از اينكه : 1 - از اهل بيت پيغمبر باشد ( خواه از نسل امام حسن خواه از نسل امام حسين و لهذا امامت ارثى نيست . ) 2 - امام به شخصه قادر به جنگ و دفاع باشد ، و به همين جهت كودك يا مهدى غايبى را به امامت قبول ندارند . 3 - امام عالم در علم دين باشد ، زيديّه از اين قاعده سخت تبعيّت مىكردند و شاهد آن كتابهاى فراوانى است كه امامان زيدى در قرون متوالى تأليف كرده‌اند ، در نتيجهء اين شرايط ، نزد زيديه كوشش شخصى ، عامل قطعى براى رسيدن به مقام امامت بوده است و سلسله پيوسته‌يى از امامان پيدا نشده است ، و حتى زيديّه گاه بىامام بوده‌اند و گاه وجود بيش از يك امام را در يك وقت پذيرفته‌اند و امامى در مقابل امام ديگر قيام كرده است . اگر امام جديد مىتوانسته است سلف خود را از امامت براند ، خلع امام مغلوب از امامت ، امرى كاملا مشروع شمرده مىشده است ، و الّا امام مغلوب مىتوانسته است دوباره به امامت بازگردد . اگر تمام شروط امامت در امامى جمع نباشد او را امام كامل نمىشناسند و به همين جهت گاهى كسى تنها امام در جنگ ، يا امام در فقه شناخته مىشود . زيديه در دو ناحيه ، به قدرت سياسى رسيده‌اند يكى در سواحل درياى خزر از زمان داعى كبير تا حدود 520 ه . ق كه در آنجا قريب 20 امام و داعى پيدا شدند كه گاه ميان آنان دوره‌هاى فترت حاصل مىشد و گاه همزمان با يكديگر بودند و كارشان به كشمكش مىانجاميد . پس از آن زيديه طبرستان و گيلان در فرقه نقطويه مستحيل شدند . دوّم در يمن كه يحيى ابن حسين ( فت 298 ه . ق ) نواده قاسم « رسى » پيشواى گروهى اندك ولى بسيار مؤمن و فداكار زيديه در مدينه با جمعى از پيروان خود به عنوان جهاد به جانب جنوب جزيرة العرب به راه افتاد و بر يمن مستولى شد ، و حكومتى دينى در آن ناحيه تأسيس كرد . امامان زيدى يمن ، در داخل و خارج كشمكشها داشتند ، و پس از استيلاى تركان عثمانى بر يمن ، چند بار با تركان جنگيدند ، و گاه نيز مدعيان امامت با هم در جنگ
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 46 | مرتضى راوندى