تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 676

مساهمون:

ص٦٧٦
در تمام بروجش در حركت و شناورى است و بر معنى شناورى در واژه - عوم - آيه : (
وَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ
- 40 / يس ) دلالت مىكند .

عون

: العَوْن : همان يارى و پشتيبانى است يعنى - مُعَاوَنَة و مظاهرة ( كه هر دو مصدر در همان معنى هميارى است ) مىگويند كه فلان عَوْنِي : معين و ياور من است . أَعَنْتُهُ : ياريش كردم ، در آيات : (
فَأَعِينُونِي
بِقُوَّةٍ - 95 ) « 1 » (
وَ أَعانَهُ
عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ - 4 / فرقان ) . تَعاوُن : همكارى و هميارى است ، گفت : (
تَعاوَنُوا
عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ - 2 / مائده ) « 2 » . استِعَانَة : يارى خواستن . گفت : (
اسْتَعِينُوا
بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ - 45 / بقره ) « 3 » . عَوان : ميانسال ، كه بطور كنايه به زن سالمند به اعتبار سخن شاعر كه مىگويد :
هامش
قرون بعد در ايمان و عمل و اقامهء احكام اسلام هر چه فزونتر در ايمان قوى و راسختر و در عمل استوارتر و در جهاد و تلاش قيام كننده‌تر امّا از جنبه لفظى و ادبى تكرار ننمودن - سنه - از بلاغت قرآنى است مگر اينكه تكرار لفظ براى بزرگى مقصود و منظور از سوى گوينده باشد ( كشّاف 3 / 436 ) . ( 1 ) مرا با نيرو يارى دهيد . ( 2 ) يعنى در نيكى و تقوى يكديگر را يارى رسانيد و در گناه و ستمگرى يكديگر را يارى و كمك ندهيد . واژه تعاون كه در هزار و چهار صد سال قبل با اين شرايط عالى انسانى ذكر شده ، امرى است بنيانى و زير بناى امور اجتماعى حكومت اسلامى ، و واژه‌اى است مكتبى ، كه در فرهنگ گذشته اروپائيان چنين واژه‌اى با چنين قدمت تاريخى سابقه ندارد و همانند واژه‌هاى ( حزب - شورى - نفى تكاثر - نفى استثمار - رشد و كمال ) ويژه مكتب اسلام است كه بعد از قرنها فرنگيان آن را از متون اسلامى استفاده كرده و به كشورهاى اسلامى با طمطراق سوغات آوردند و به گفتهء صاحب بن عبّاد بايستى بگوئيم :هذِهِ بِضاعَتُنا رُدَّتْ إِلَيْنا: اينها همه سرمايه‌هاى معنوى و سياسى و اجتماعى خود ماست كه بر ما برگشته است ، متأسّفانه اساس تعاون و پيمانهاى دوستى و هميارى كه امروز ميان دولت‌ها هست براى غلبه بر سايرين و اعمال ستمگرانه و بهره‌كشى از مستضعفين جهان است و لذا قرآن مسلمانان را از ورود به چنان تعاون و همپيمائى با ستمگران و گناهكاران كه نتيجه‌اش خونريزى به غير حقّ و چيرگى بر ضعفاست بر حذر مىدارد و با اعجازى لفظى و ادبى پس از جنبه مثبت آن مىگويد : (وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ- 2 / مائده ) . ( 3 ) از روزه و نماز و پايدارى در راه انجام آنها يارى جوئيد ، يعنى نيرومندى در اراده و قدرت روحى كه .