تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 673

مساهمون:

ص٦٧٣
(
لَكُمْ فِيها مَعايِشَ
- 10 / اعراف ) (
وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ
- 10 / اعراف ) و در بارهء بهشتيان گفت : (
فَهُوَ فِي عِيشَةٍ
راضِيَةٍ - 7 / قارعه ) پيامبر عليه السّلام فرمود : « لا عيش الّا عيش الآخرة » « 1 » .

عوق

: العَائِق : باز دارنده از هر چيزى كه اراده خير در آن مىشود و از اين معنى است عبارت : عَوَائِقُ الدّهر : موانع روزگار و بازدارنده‌ها از زندگى . عَاقَهُ و عَوَّقَهُ و اعْتَاقَهُ : او را منع كرد و بازداشت ، در آيه (
قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ
- 18 / احزاب ) « 2 » يعنى كسانى كه از راه خير مانع مىشوند و ديگران را بازمىدارند . رجل عَوْق و عَوْقَة : مردى كه مردم را از خير و نيكى مانع مىشود . يَعُوق : نام بتى است .

عول

: عَالَهُ و غاله : در معنى بهم نزديكند - عول - در چيزى است كه هلاك مىكند و نيز - عَوْل - در چيزى كه سنگينى مىكند ، مىگويند : ما عَالَكَ فهو عَائِلٌ لى : هر چيزى كه تو را سنگين كند براى هم دشوار است و از اين معنى است - عَوْل - بيش از نصف گرفتن ، خداى تعالى گويد : (
ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا
- 3 / نساء ) « 3 » عَالَتِ الفريضة : زياده بر نصّ فريضه انجام داد « 4 » .
هامش
( 1 ) در حديثى ديگر آمده است « لا خير فى العيش الّا لرجلين : رجل يزداد كلّ يوم خيرا و رجل يتدارك منية بالتّوبه » زندگى حقيق براى دو شخص صادق است 1 - كسى كه هر روز خيرى افزون انجام مىدهد 2 - كسى كه با توبه مرگ را تدارك مىبيند و آماده مىشود . ( 2 ) مربوط به كسانى است كه ديگران را از رفتن به جنگ مانع مىشدند و آنها را مأيوس مىكردند . ( 3 ) اگر بترسيد كه در ميان همسرانتان عدالت كنيد فقط يك زن داشته باشيد و اين عمل براى اين كه ظلم و زياده روى نكنيد بهتر است . ( 4 ) عالت الفريضه : حساب افزون شد و بالا رفت . ( المحكم / ابن سيده 2 / 258 ) .