خداى تعالى گويد : (
وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً
إِلَى رِجْسِهِمْ - 125 / توبه ) .
(
وَ يَجْعَلُ الرِّجْسَ
عَلَى الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ - 100 / يونس ) .
گفتهاند - رجس - هر چيز بدبو و ناخوشايند است .
و نيز گفتهاند - رجس - عذاب است همانطور كه خداوند فرمود :
(
إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ
- 28 / توبه ) و (
أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ
- 145 / انعام ) .
رجس در اينجا يعنى در بارهء گوشت خوك كه از جهت منع شرعى است .
و نيز گفتهاند - رِجْس و رِجْز : يعنى صداى سهمگين و سخت ( مثل صداى رعد ) .
بعير رَجَّاس : شتر سخت آواى .
غَمَام رَاجِس رَجَّاس : ابرى كه غرش رعد و برقش سهمگين است .
رجع
: الرُّجُوع يعنى بازگشت به هر آنچه كه آغاز و شروع از آن جا بوده ، يا انديشيدن در آغاز و ابتداى چيزى ، به جزئى از اجزاء يا فعلى از افعال آن چه رجوع و بازگشت مكانى يا كارى يا زبانى « 1 » .
پس رجوع - همان بازگشتن است ولى - رَجْع - بازگرداندن و تكرار كردن است ( لازم و متعدّى ) .
رَجْعَة : هم در طلاق به كار مىرود و هم در بازگشت به دنيا پس از مرگ .
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر بيان علمى و فلسفى راغب بايد گفت كه رجوع يا بازگشتن سه گونه است :
الف - بازگشت علمى به كارى از نقطه آغاز تا نقطهء بازگشت .
ب - رجوع زمانى يعنى حركت فكر از زمان حال به زمان آغاز مورد بازگشت .
ج - بازگشت مكانى يعنى به همان نقطهء كار يا حركت آغاز شده .
كه در تعريف تفكّر و انديشه هم همين اصل ثابت است يعنى حركت از محسوس به معقول و برگشتن از معقول به محسوس و در نتيجه حكم نمودن .