زيغ
: الزَّيْغ : انحراف از راستى و درستى ، به كژى و نادرستى .
التَّزَايُغ : انحراف و تمايل .
رجل زَائِغ : مرد كج رو و كج انديش .
قوم زَاغَة و زَائِغُون : گروه منحرف و متمايل از حقّ به باطل .
زَاغَت الشَّمْسُ : خورشيد از وسط آسمان متمايل شد .
زَاغَ البَصَرُ : در آيه : (
وَ إِذْ زاغَتِ
الْأَبْصارُ - 10 / 1 احزاب ) صحيح است كه اشارهاى باشد به خوف و بيم كه از جنگ در دل آنها داخل مىشود به طورى كه چشمانشان تار و سياه مىشود و نيز صحيح است كه اشارهاى به اين آيه باشد كه مىفرمايد : (
يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ
- 13 / آل عمران ) .
( كه آنها را يعنى سپاه كفّار را با چشم دو برابر تعداد خود مىديدند ) .
آيه : (
ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى
- 17 / نجم ) ( چشم خيره نگشت و شگفت زده و منحرف نشد ) .
آيه : (
مِنْ بَعْدِ ما كادَ يَزِيغُ
- 117 / توبه ) ( اشاره به دوران عسرت و سختى پيامبر ( ع ) و مهاجرين و انصار است كه مىفرمايد : در آن آزمايش نزديك بود ، دلهاى بعضى از ايشان دگرگون و منحرف شود ولى پيامبر ( ص ) را پيروى كردند و خداوند توبهشان را پذيرفت كه -
إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُفٌ رَحِيمٌ
- 117 / توبه ) .
و در آيه : (
فَلَمَّا زاغُوا
أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ « 1 » - 5 / صف ) همين كه از پايدارى و استقامت در
هامش
جنگ آمده .
7 - و بزرگى از ما و دلاورى كه زنندهء مردان جنگى است .
آن جنگ را در تاريخ عرب - يوم الزّورين - ناميدهاند ( لسان العرب 4 / 338 - صحاح اللّغه ) .
( 1 ) بعضى از آيات قرآن ميزانى و ملاكى براى حلّ مشكلات فكرى و عملى بشر در تمام زمانها بدست مىدهد و حقّ هم همين است مگر نه اينست كه قرآن براى هميشه تاريخ بشر را راهنماست . مثلا در آيهء خمر و قمار مىفرمايد هر چند سود مادّى و تجارى يا غير از آن براى شما دارد ولى گناه بزرگى ، و نتايج سوئى هم در آن هست به طورى كه گناه و عواقب زشت خمر و قمار از سودش بيشتر است ، پس بايستى در تمام .