و توجّه داشتن و به وجهه خدايى است كه اشاره به بخشايش نعمت و حالاتى است كه تصور آن در دنيا ممكن نيست . و آيه : (
وَ زادَهُ
بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ - 247 / بقره ) .
يعنى : آن اندازه از دانش و قدرت بدنى كه به مردم همعصرش بخشيده است فزونتر و بيشتر عطا كرد .
و آيه : (
وَ يَزِيدُ
اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً - 76 / مريم ) ( خداوند به كسانى كه خود هدايت يافتهاند ، هدايتى افزون دهد ) .
و امّا در بارهء زيادى و افزونى مذموم و ناپسند ، در آيات : (
وَ ما يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُوراً
- 41 / اسراء ) و (
زِدْناهُمْ
عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ - 88 / نحل ) و (
فَما تَزِيدُونَنِي
غَيْرَ تَخْسِيرٍ - 63 / هود ) ( پس نمىفزايند مرا مگر زيانكارى ) .
و امّا در آيه :
فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً
- 10 / بقره ) زياد شدن مرض نفاق در آيه اخير ، همان است كه سرشت آدمى بر آن نهاده شده كه هر گاه به كارى خير يا شر ، دست مىيازد و در آن فرو مىرود و مرتكب آن عمل مىشود در انجامش توانا مىشود و پى در پى آن حالتش افزونتر .
و آيه : (
هَلْ مِنْ مَزِيدٍ
- 30 / ق ) جايز است كه استدعا و تقاضا براى زيادى باشد و نيز جايز است كه آگاهى بر اين امر باشد كه دوزخ انباشته شده و به چيزى كه در آيه (
لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ
- 119 / هود ) ذكر كرده حاصل كرده باشد ، مىگويند :
زِدْتُه و زَادَ هو و ازْدَادَ : آن را زياد كردم و افزون شد .
آيه : (
وَ ازْدَادُوا
تِسْعاً - 25 / كهف ) ( مربوط به خوابيدن اصحاب كهف است كه فرمود نه سال بر سيصد سال افزودند ) .
و آيه : (
ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً
- 90 / آل عمران ) و (
وَ ما تَغِيضُ الْأَرْحامُ وَ ما تَزْدادُ
- 8 / رعد ) .