زبر
: الزُّبْرَة : تكّه بزرگى از آهن ، جمع آن - زُبَر - خداى تعالى گويد : (
آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ
- 96 / كهف ) گفتهاند - الزُّبْرَة مِنَ الشَّعَر - كه جمعش - زُبُر - است يعنى دستهء موى ( يال شير نر و هر حيوان نرينهاى ) كه بطور استعاره به هر چيز جدا شده هم گفته مىشود .
در آيه : (
فَتَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُراً
- 53 / مؤمنون ) يعنى از يكديگر بريدند و گروهها و احزاب مختلفى شدند .
زَبَرْتُ الكتابَ : نامه و كتاب را با خط درشت نوشتم .
زَبُور : هم ، هر كتابى است كه خطّش و نوشتهاش درشت باشد و نام - زَبُور - ويژه كتابى است كه بر داود عليه السلام نازل شده است ، در آيات : (
وَ آتَيْنا داوُدَ زَبُوراً
- 55 / اسراء ) و (
وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ
- 105 / انبياء ) كه با ضمّه حرف ( ز ) يعنى ( زُبُور ) هم خوانده شده ، در آن صورت ( زُبُور ) جمع - زَبُور - خواهد بود ، چنان كه جمع ظريف - ظروف است و يا اينكه - زُبُور - جمع - زِبْر - با كسره حرف ( ز ) است و - زِبْر - مصدرى است كه جمعش - زُبُر - و هر نوشتهاى مثل كتاب را به آن ناميدند و سپس به - زُبُر - جمع بسته شده مثل كُتُب كه جمع - كِتَاب - است .
گفته شده بلكه - زَبُور - هر كتابى است از ميان كتب الهى كه آگاهى بر آن مشكل باشد ، در آيات :
(
وَ إِنَّهُ لَفِي زُبُرِ
الْأَوَّلِينَ - 196 / شعراء ) و (
وَ الزُّبُرِ وَ الْكِتابِ الْمُنِيرِ
- 184 / آل عمران ) و (
أَمْ لَكُمْ بَراءَةٌ فِي الزُّبُرِ
- 43 / قمر ) .
عدّهاى از علماء گفتهاند : زَبُور « 1 » اسمى است براى كتابى كه محتوايش به
هامش
( 1 ) زبور اسمى است غير عربى و عبرى به معنى مطلق كتاب و كتاب داود نبى عليه السلام .
مسعودى مىنويسد : خداوند زبور را به زبان عبرى در 150 سوره بر داود عليه السلام وحى كرد كه سه قسمت .