ممالك كمرشد فراوان است . علاوه بر اين تعداد زيادى از افراد به دنبال حوادث گوناگون ناشى از كار ، عاجز و معلول مىشوند . جهان سوم دنياى لنگها ، معلولها ، ناقصها و كورهاست . . .
در حقيقت كشورهاى كمرشد ، براى كوشش در راه بهبود بخشيدن به وضع فاجعهبار سلامت افراد خود در حقيقت امكانات ناچيزى در اختيار دارند .
اگر به سال 1952 فرانسه براى هر 65 نفر يك تخت در بيمارستان داشت و انگلستان براى هر 83 نفر و آمريكا براى هر صد نفر ، اما اوضاع كشورهاى كمرشد در اين زمينه سخت تأسفانگيز بود . يونان براى هر 360 نفر ، در كولومبى براى هر 380 نفر ، در مكزيك براى هر 875 نفر و در مراكش براى هر 780 نفر در هند براى سه هزار نفر و در اتيوپى ( حبشه ) براى هر پنجهزار نفر ، در برمه براى هر ده هزار نفر يك تختخواب در بيمارستان وجود داشت . اگر تعداد افراد را با پزشكان مقايسه كنيم باز هم نتيجه تأسفآورتر است . اگر شوروى با يك پزشك براى 600 نفر در اين زمينه دارندهء بهترين امتياز است ، آمريكا براى 760 نفر يك پزشك دارد و آلمان براى 800 نفر و فرانسه براى 1100 نفر در مكزيك هر 2400 نفر يك پزشك دارد در مصر هر 3500 در هند هر 5700 نفر در تونس هر 6600 نفر در مراكش هر 8900 نفر يك پزشك دارد . كشورهاى متعدد ديگرى يافت مىشوند كه آمار وحشتانگيزترى را نشان مىدهند . . . نيجريه هر 57 هزار نفر ، در ويتنام هر 61 هزار نفر ، در اندونزى هر 71 هزار نفر ، در اتيوپى هر 210 هزار نفر يك پزشك دارد . البته بايد در نظر داشت كه قسمت اعظم جمعيت اين كشورها ، يعنى روستانشينان در عمل خيلى محرومتر از اين هستند ، زيرا اكثر بيمارستانها در شهرها قرار دارند ، اين وضع بهداشتى غمانگيز و فاجعهبار است . . . و از ميزان بازدهى كار افراد 30 % تا 60 % مىكاهد . . . در مكزيك زيانهاى ناشى از مالاريا به سالانه 175 ميليون دلار و در هند پانصد ميليون دلار تخمين زده مىشود .
گرسنگى يا بيمارى ؟ كداميك از اين دو بلا وخيمتر است ؟ عواقب كداميك در سرنوشت انسانها محسوستر است ؟ البته كسر تغذيه سبب بيماريهاى فراوانى مىگردد ، اما از آنجا كه اين بيماريها به صورت گرسنگى قحطى تظاهر مىكنند ، با اينكه عواقب بسيار وخيمى دارند ولى مردم نسبت به آنها شعور و آگاهى مستقيم ندارند - در حالى كه چون بيمارى اغلب همراه با درد است از نظر مردم محسوستر و آشكارتر است .
به اين ترتيب گرچه جهان سوم جهانيست گرسنه ، اما شايد بيشتر جهانيست دچار درد و بيمارى . « 1 » »
هامش
( 1 ) . جهان سوم و پديدهء كمرشدى ، پيشين ، ص 122 به بعد .