نگاهى به غرب
سازمان اجتماعى و وضع دستگاههاى قضايى و پليسى اروپا تا قرن هيجدهم فرق زيادى با ممالك شرقى نداشت ، كيفرهاى شديد تا پايان قرن هفدهم در اروپا نيز رايج بود . كشور فرانسه كه در عصر لويى 14 سرآمد كشورهاى اروپايى بود ، در مورد بزهكاران روشى شقاوتآميز داشت « . . . مجموعهء قوانين لويى چهاردهم ( 73 - 1667 ) كه تا زمان پيدايش مجموعه قوانين ناپلئون ( 10 - 1804 ) در كشور فرانسه نافذ و جارى بود ، نسبت به قوانينى كه پس از ژوستىنين تدوين شده ، در مقام و مرتبتى برتر قرار داشت و با كمال نيرومندى به پيش راندن چرخ تمدن . . . كمك مىكرد .
سازمان پليس شهرى تشكيل يافت تا پاريس را از آلودگى به جنايات پاك كند . . . سرهنگى مدت 21 سال رياست پليس پاريس را به عهده داشت و در اين مدت خيابانهاى پاريس به يمن مباشرت او سنگفرش شد و اندكى نظافت يافت و با پنج هزار چراغ روشنى گرفت و تا اندازهاى روى امنيت به خود ديد . . . جاسوسان و عمال مخفى دولت در سراسر فرانسه مراقب اعمال و گفتار مردم بودند . شكنجهء متهمان براى اعتراف به گناهانى كه به آنها نسبت مىدادند باقى و قانونى بود . لويى به خود حق مىداد كه هركيفرى را براى هرگناهى مقرر سازد . چنانكه در سال 1674 فرمان داد هرروسپى را كه در شعاع 8 كيلومترى كاخ ورساى همراه با يكى از قراولان شاهى ببينند ، دستگير كنند و گوشها و بينى او را ببرند . » « 1 » البته قبل از لويى 14 يعنى در قرون جديد نيز كيفرها ، بسيار وحشيانه و رقتانگيز بود .
انواع كيفر در غرب :
ويل دورانت ضمن توصيف حكومت و نيز در قرن يازدهم به كيفرهاى قرون وسطايى اشاره مىكند و مىنويسد : « چهل قاضيى كه از طرف شوراى كبير تعيين شده بودند ، بشدت و به طرز مؤثرى دادستانى مىكردند . قوانين خيلى واضح بود ، به دقت دربارهء وضيع و شريف اجرا مىشد ، جريمهها منعكسكنندهء ظلم رايج در آن زمان بود ، محبوسان غالبا در حجرههاى تنگى زندانى مىشدند كه داراى حداقل نور و هوا بود . مجازاتهاى قانونى بسيار ستمگرانه بود و تازيانه زدن ، داغ كردن ، قطع كردن عضو ، كور كردن ، بريدن زبان ، شكستن دست و پا ، چرخ شكنجه و نظاير آنها را شامل مىشد . محكومان به اعدام را ممكن بود در زندان خفه سازند و يا محرمانه غرق كنند يا از پنجرهء كاخ بياويزند ، يا زنده بسوزانند . كسانى كه مرتكب جنايات وحشيانه يا دزدى اشياء مقدس شده بودند ، با انبر داغ مىشدند يا به دم اسب بسته مىشدند و سپس سرشان بريده و تنشان شقه مىشد . » « 2 »
تاورنيه سياح و بازرگان معروف كه در عصر لويى چهاردهم مىزيسته و در عهد صفويه چندبار به ايران مسافرت كرده است ، مىنويسد كه در آلمان قاتل تبهكارى را چنين كيفر دادند :
« حكم شد كه او را در چندين نقطهء شهر بگردانند و گوشت بدنش را با گازانبر بكنند و به جاى
هامش
( 1 ) . ويل دورانت ، تاريخ تمدن ، عصر لويى چهاردهم ، ص 19 .
( 2 ) . تاريخ تمدن ، رنسانس كتاب پنجم ، بخش دوم ، ترجمهء صارمى ، ص 181 .