شفاعت وزيرى به نفع محكوم
بعد از وكلا ، شهود بودند . در ابتدا هركس نسبت به هرامر اطلاع داشت ، در محضر قاضى مىگفت ، ولى با توسعهء شهرها افراد مخصوصى در پيرامون قاضى گرد آمدند كه شهود خوانده مىشدند و تعداد آنها گاهى به هزارها مىرسيد .
كسانى كه مىتوانستند اعتماد قاضى را به عدالت شاهد جلب كنند معدل خوانده مىشدند و در موردى كه صلاحيت شاهد مورد اعتراض طرف دعوى قرار مىگرفت ، كسى كه مىتوانست به صلاحيت او نظر بدهد مزكى خوانده مىشد كه در حقيقت شاهد را تزكيه مىكرد .
كثرت عوانان و وكلا و شهود و معدلان و مزكيان در پيرامون مسند قضا كار قضاوت را متدرجا از مجراى طبيعى خارج كرد . ارثى بودن مقام قضا در بعضى از شهرها و مداخلهء متنفذين
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 1270
مساهمون: مرتضى راوندى
ص١٢٧٠