يك نفر سردمدار روانه مىكند پيش كوكب و در مىزند )
آغاباجى ( كارگزار كوكب مىآيد دم در ) چه مىگويى ؟
سردمدار به خانم بگو دهباشى قاسم مىخواهد خدمت شما برسد و يك قليان بكشد و برود .
آغاباجى وايست تا جواب بياورم ( مىآيد به كوكب مىگويد ) دهباشى قاسم آدم فرستاده است مىخواهد بيايد شما را ببيند .
كوكب بسم اللّه الرحمن الرحيم ، خير باشد ، ديگر چه خبر است ؟ پريروز بود قند و چايى و يك سردارى از براى دهباشى فرستادم ، باز چه شده است ؟ بر پدر اين كار لعنت ، هرچه بدتر من پاره مىشود ، زن آقاى فراشباشى در حمامها از سايهء سر من صاحب سوزنى ترمه و طاس و سطل بزرگ مىشود . اى آغاباجى آتش به جان ، اينها همه تقصير تو است . پارسال خواستم زن كاظم قشنگ بشوم نگذاشتى چند روزى آسوده باشم ، خوب حالا برو بگو بيايد ، ببينم باز چه خوابى برام ديده .
آغاباجى ( مىآيد دم در به سردمدار مىگويد ) خانم عرض مىكند تشريف بياوريد ، خانه خودتان است .
سردمدار ( دواندوان مىآيد به دهباشى قاسم مىگويد ) بسم اللّه ، تشريف بياوريد ، كوكب خانم خانه است .
دهباشى الحمد للّه كار مىخواهد درست و حقه خوب سوار بشود ( مىآيد وارد حياط خانهء كوكب مىشود . از آغاباجى مىپرسد ) كوكب خانم تشريف دارند ؟
آغاباجى توى آن اطاق پنج درى روبروست .
دهباشى ( وارد اطاق مىشود ) خانم سلام عليك .
كوكب عليك سلام ، دهباشى جانم ، قربون شكل ماهت ، چه عجب ، خوش آمدى ، صفا آوردى . چطور شد ياد فقيرها را كردى ؟ به ارواح باجى خانم پريروز كه حمام مىرفتم توى كوچه چشمم به شما افتاد ، دلم هورى ريخت ، خواستم بيام بات حرف بزنم ، آدم بود خجالت كشيدم .
دهباشى خانم جانم ، به جان عزيزت ، منهم ميان اينها همه كه هستند ، ميلى كه به شما دارم به احدى ندارم . هميشه مىگويم آدم خوشسلوك و قاعدهدان چه دخل دارد به پارهاى . . .
كوكب البته ، البته ، دهباشى خان ، از دل به دل راهى هست . ( صدا مىكند ) آغاباجى ، بيا بنشين اينجا ، آغاباجى ، تو را به آن گيسهاى سفيدت قسم
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 939
مساهمون: مرتضى راوندى
ص٩٣٩