به عقيدهء ريچارد . ن . فراى . . . از آغاز تاريخ مدون ايران پيكارى پيوسته ميان مردم چراگاهها و كشاورزان بوده است . اكنون هم مردم ، همانند سه هزار سال پيش ، اين نزاع را دارند و بخشهاى شبانى و گلهچرانى ايران ، هنوز كموبيش مانند گذشته است . . . چراگاههاى آسياى ميانه پيوسته مسكن بيابانگردان بوده ؛ ابتدا جايگاه « سكا » هاى ايرانى و سپس تركان بوده است . تركان كه سوارانى جنگى بودند هميشه به خراسانيان دستبرد مىزدند و سيلوار به سوى خراسان مهاجرت مىكردند ، و مردم خراسان از جانب شمال ايمنى نداشتند .
ابن حوقل در المسالك و الممالك ، ضمن برشمردن طوايف مختلف كرد در فارس ، مىنويسد : « اينها طوايف مشهور كرد هستند و دانستن همهء طوايف جز از ديوان صدقات ممكن نيست . اكراد فارس بيش از پانصدهزار خانوادهاند و هر طايفهاى كمابيش هزار سوار دارد . در زمستان و تابستان به چراگاهها و قشلاقها و ييلاقها مىروند ، اما مردمان نواحى گرمسير ، ثابت مىمانند . طوايف كرد سازوبرگ و نيرو و مردان و اسب و ستور به اندازهء فراوان دارند ، تا آنجا كه اگر سلطان به سرزمين آنان تجاوز كند يا قصد ستمكارى داشته باشد ، كار بر وى دشوار مىشود . . . اكراد داراى گوسفندان و اسبانند و شتر كم دارند ، و اسبان خوشاندام جز در نزد مردم مازنجان ، كه در حدود اصفهان مقيمند ، پيدا نمىشود ، و چهارپايانشان اسبان تاتارى و شهارى ( نوعى اسب تاتارى ) است . اكراد با نشاط و توانگرند ، و طريقهء آنان در كسب مال و طلب مرتع ، همچون طريقهء عرب است ، و گويند آنان بيش از صد طايفهاند ، و من سى و اند طايفه را ذكر كردم . »
زندگى شبانى
بطورى كه استخرى در مسالك و ممالك متذكر شده است ، در پارس ، زندگى كوچنشينى بيش از ساير نقاط معمول بوده است ، و بيش از پانصدهزار خانواده از اين طريق زندگى مىكنند ، و زمستان و تابستان به ييلاق و قشلاق مىروند .
در ميان قبايل چادرنشين ، تركان غز ، به علت خونخوارى و شجاعت و بيباكى فراوانى كه داشتند ، در دوران بعد از اسلام ، مشكلات فراوانى براى مردم شهرنشين و حكومتهاى بعد از اسلام فراهم كردند . با اينكه تركان غز يكبار در عهد سامانيان ، به يارى منتصر آمدند و قواى ايلك خان را شكست دادند ، نبايد از نظر دور داشت كه اساسا غزان به اقتضاى زندگى چادرنشينى ، از هر فرصتى براى قتل و غارت مردم شهرنشين استفاده مىكردند ، و هميشه حكومتهاى ايران بعد از اسلام از اين قوم خونخوار بيمناك بوده است .
بطورى كه از زين الاخبار گرديزى برمىآيد ، تركان غز كه بيشتر در مناطق شرقى درياى خزر زندگى مىكردند ، يكبار در سال 396 ه . به خراسان روى آوردند ، و چون از مراجعت محمود از هندوستان آگهى يافتند نگران و پراكنده شدند . ارسلان جاذب ، كه به درندهخويى اين قوم ، پى برده بود ، به نواحى مرورود و سرخس و ديگر شهرها حملهور شد و عدهء كثيرى از آنان را بكشت .
در سال 416 ه . كه سلطان محمود در ماوراء النهر بود عدهاى از مردم عادى ترك براى