تركيه يكى از سرزمينهاى كوكنارخيز است ؛ در هريك جريب خاك ميهن ما به اندازهاى كوكنار پرورش مىشود كه ده تا 18 كيلوگرام ترياك به دست مىآيد . اگر از اين زهر جانستان چشم بپوشند و بگذارند ميوهء آن يا خشخاش برسد ، مىتوان از هريك جريب هزار تا 1500 و دوهزار كيلوگرم روغن خشخاش به دست آورد كه روغنى است بسيار خوشمزه و گوارا .
از سه قرن پيش از ميلاد مسيح ، پزشكان يونانى افيون را مىشناختند و جزو داروها بهكار مىبردند ، و از گزند آن سخن مىگفتند . با اينكه ترياك هرجا رفته به نام داروى درد پذيرفته شده ، اما پس از چندى ، حيات هزاران هزار مردم را بر باد داده است . در منابع قديم تاريخى ، سخنى از كشيدن ترياك به ميان نيامده است ، بلكه صحبت از افيون خوردن است . بايد دانست كه كشيدن ترياك به معنى دودكردن آن ، مانند كشيدن بنگ و چرس ، پس از پيدايش امريكا و شناختن سيگار رواج يافته . در چين ، از قرن 17 ميلادى ، كشيدن ترياك آغاز شد . در ايران نيز اين عادت زشت از اواخر قرن هفدهم ، بوسيلهء زائرينى كه به مشهد مىآمدند ، در خراسان معمول گرديد ، و بتدريج ، دامنهء اعتياد آن وسعت گرفت ؛ به طورى كه در نيمهء اول قرن نوزدهم ، در سراسر ايران ، عدهاى به اين بلاى مهلك معتاد بودند .
ذرت ، گاورس ، ارزن :
گياه و دانهاى كه امروز ذرت ناميده مىشود ، نخست از امريكا به ساير نقاط جهان رسيده است ، و اكنون ، مانند گندم ، جو ، چاودار ، جو دوسر ، برنج ، ارزن ( گاورس ) وسيلهء زندگى تودهء كثيرى از مردم محسوب مىشود .
در پايان قرن پانزدهم ميلادى ، ذرت بهدست پرتغاليها به هند رفت ، و در حدود سال 1540 م . از راه تبت ، از هند به چين درآمد ، و بعد به دستيارى بازرگانان پرتغالى ، در زمان حكومت صفويه ، وارد ايران گرديد : در نوشتههايى كه از نويسندگان ايرانى و عرب باقى است ، غالبا از ذرت ، يا ارزن و گاورس سرزمينهاى مختلف آسيا و افريقا ياد شده است ؛ ولى به عقيدهء محققين ، آن ذرت با ذرتى كه امروز مورد استفاده است ، فرق كلى دارد .
ارزن و گاورس از گياهانى است كه از روزگار قديم مورد استفادهء ملل باستانى بوده ، امروز در ايالت پهناور كرمان ، خوراك اكثر مردم ، نان ارزن است .
لادن :
در كتب ادويهء مفردهء قديم ، لادن بعنوان يك نوع دارو خوانده شده و سابقهاى بس كهن دارد ، و مراد سعدى از اين شعر :
بوى بهشت مىگذرد يا نسيم باغ * يا نكهت دهان تو يا بوى لادن است
همان « لادن » مورد بحث است .
گل زيبايى كه امروز در باغها زينتبخش گلشن است گياهى است نورسيده ، و پس از كشف امريكا ، مانند آهار و آفتابگردان به ايران رسيده است .
سيبزمينى :
ديگر از گياهانى كه از امريكا به ايران رسيده و در اينجا نام ايرانى يافته ، سيبزمينى ، گوجهفرنگى ، و بادامفرنگى ( يا پستهء زمينى ) است . . . در ميان اين گياهان سيب زمينى امروز مايهء زندگى هزاران هزار مردم گيتى است .
در كتاب المآثر و الآثار ، كه در چهلمين سال پادشاهى ناصر الدين شاه ، نوشته شده آمده است كه اين گياه امريكايى ، در عهد فتحعلى شاه ، توسط سرجان ملكم ( نويسندهء تاريخ ايران ) ،