ترس و هراس اكنون مىتوانستند به آسودگى بزيند ، و اين سنت عادى شد و باقى ماند .
همين دانشمند در جاى ديگر مىگويد : « مردم ايرانشهر از اول مهرگان تا 30 روز تمام جشنها برپا مىكردند و طبقات مختلف مردم ، همچنانكه در ذكر نوروز گذشت ، عيد مى - گرفتند و در اين مدت هر طبقهاى پنج روز عيد داشت . »
پس از حملهء عرب ، باز كموبيش مراسم جشن مهرگان صورت مىگرفت ، ليكن پس از حملهء مغول ، يكباره اين جشن ملى از خاطرهها رفت تا در سالهاى اخير بار ديگر ملت ايران به اقامهء اين جشن قيام كردند و اين سنت ديرين ملى را به ياد آوردند .
جشن سده
جشن سده يا عيد سذك كه در روز دهم بهمنماه صورت مىگرفته ، جشن خاص آتش بود . ايرانيان در شب اين عيد ، دود مىكردند تا رفع مضرات كند . از مراسم اين جشن برافروختن آتش و راندن حيوانات وحشى و پرانيدن مرغان درميان شعلهء آتش و نوشيدن شراب و تفريح و بازى در گرد آتش بود .
غير از اعياد مهمى كه نام برديم ، ايرانيان در بعضى از روزهاى سال به مناسبتى جشن مىگرفتند كه از آن جمله جشن تيرگان بود كه در آن روز آبتنى مىكردند و گندم و ميوه مىفروختند ؛ و عيد آذرخش كه در طى آن ضمن برافروختن آتشى بزرگ ، خدا را ستايش و تفريح و شادى مىكردند .
در عيد وهارجشن ، مردم به مناسبت سپرى شدن فصل زمستان و نزديك شدن گرما جشن گرفته شادمانى مىكردند .
در جشن خرمروز كه ظاهرا در روز اول ماه دى انجام مىگرفته ، شاه از تخت به زير مىآمد و با لباسى سفيد در چمنى بر فرشهاى سفيد مىنشست . در اين جشن عمومى ، شاه با كشاورزان و مخصوصا با دهقانان كه مباشرين املاك بودند ، مىخورد و مىآشاميد و خود را چون يكى از آنها مىشمرد و مىگفت : « من با شما برادرم زيرا قوام جهان به آبادى است كه در دست شماست و قوام آبادى به پادشاه است . هيچيك از اين دو از ديگرى بينياز نيست . »
در جشن سيرسور كه در روز 14 دىماه برگزار مىشد ، مردم با خوردن سير و نوشيدن شراب ، آفات شيطانى و امراض را از خود دور مىكردند .
در روز 30 وهمن ، جشن آبريزكان يا آبريزان را برپا مىكردند و مردم با آبپاشى ، نزول باران را طلب مىكردند .
روز اسپندارمذ كه پنجمين روز از ماه اسپندارمذ بود ، عيد زنان را برقرار مىكردند و آن را مزدگيران مىگفتند . در اين روز ضمن تقديم تحفههايى به زنان ، مراسمى براى دفع نيش عقرب به عمل مىآوردند .
روز نوزدهم اسپندارمذ را عيد نهرها و آبهاى جارى مىخواندند و در نهرها عطر و گلاب مىريختند .
علاوه بر آنچه گفتيم ، در ايران عيدى بود به نام جشن « هلاك موجودات ضاره » كه در آن روز مردم با كشتن حشرات و خزندگان موذى از سپاه اهريمن مىكاستند .