تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 759

مساهمون:

ص٧٥٩
دائما به كار مىبردند . جام زرين و مينايى موسوم به تاس سليمان ، شاهكار هنر زرگرى ساسانى است . كار اين جام يك كار استثنايى است ، زيرا فلز مورد استفادهء زرگران ، بيشتر نقره بوده كه با زر برجسته‌كارى مىشده است . هنر برنزسازى ، كه نمونه‌هاى اندكى از آن باقى است ، و هنر بافندگى ، صنعت شيشه‌سازى ، هنر حكاكى روى سنگ و نگينهاى نقشدار ، و سكه‌شناسى چهره‌هاى گوناگون هنر عهد ساسانيان را همدان ؟ طلاى كار شده نشان مىدهد . فن كنده‌كارى در جريان چهار قرن ، دگرگونيهاى عميقى مىپذيرد . اين فن در ابتداى كار زيباست ، نمونهء بدن انسانى بدقت ساخته مىشود و در ساختن تصوير اشخاص يك نوع رئاليسم وجود دارد ، ولى با گذشت چند قرن ، اين هنر رو به انحطاط مىرود . . . » « 254 » « عصر ساسانى ( 226 تا 637 م . ) يكى از درخشانترين ادوار صنايع ايران است . در اين دوره تحت حمايت شاهان ساسانى ، هنر و صنايع به اوج كمال رسيد . كاملترين تجلى اسلوب ساسانى « سنگتراشى و نقوش بر صخره است كه بمظور تجليل پادشاهان ساسانى و نماياندن پيروزى آنان بر سلاطين روم به كار رفته است . . . » برگ نخل يكى از تعبيرات عمدهء آرايش و تزيين ساسانى است . . . ظروف نقرهء دورهء ساسانى از عاليترين نمونه‌هاى فلزكارى خاورميانه است . تزيين مخصوص ظروف نقرهء ساسانى ، مناظر شكار حيوانات و پرندگان است . يك ظرف نقرهء مطلاى عالى در موزهء متروپوليتن وجود دارد كه فيروز اول پادشاه ساسانى را نشان مىدهد كه با تير و كمان به شكار بز كوهى مشغول است . پادشاه لباسى فاخر در بر و تاج كنگره‌دار بر سر دارد . . . ايرانيان در دورهء ساسانى ، انحصار تجارت ابريشم بين چين و مغرب‌زمين را در دست داشتند و خود دستگاههاى بافندگى پارچهء ابريشمى ايجاد كردند كه به زودى در تمام خاور ميانه شهرت و رواج يافت . مراكز عمدهء ابريشم‌بافى و پارچهء حرير در استان خوزستان ( شوش سابق ) قرار داشت . در شوشتر و شوش و جندىشاپور ، انواع مختلف حرير و پارچه‌هاى ابريشمى بافته مىشد ، كه هم به مصرف داخلى مىرسيد و هم به كشورهاى ديگر صادر مىشد . » « 255 » كارشناسان بعضى از پارچه‌هاى ابريشمى كليساهاى اروپا و پارچه‌هاى ابريشمى مكشوف در « شيخ عباده » و « اخميم » مصر را يادگار عهد ساسانى مىدانند .

معمارى

از بناها و قصور عهد ساسانى ، اثر مهم و جالبى برجاى نمانده است ، تا بتوان به خصوصيات ساختمانهاى آن عهد پىبرد . آنچه مسلم است ، مهمترين مصالح ساختمانى در آن دوره ، سنگ ، آجر ، آهك ، و گچ بود . ديوارها را كه عرض آنها گاه به هفت متر مىرسيد ، از سنگهاى بزرگ مىساختند و با آهك و گچ بندكشى
هامش
( 254 ) . هنر ايران در دوران پارتى و ساسانى ، پيشين ، ص 252 تا 254 ( به اختصار ) . ( 255 ) . م . س . ديماند ، راهنماى صنايع اسلامى ، ترجمهء دكتر عبد الله فريار ، ص 33 به بعد ( به اختصار ) .