تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 758

مساهمون:

ص٧٥٨
غير از اين ظروف نقره‌اى ، مقدار زيادى ، ظرفهاى برنجى متعلق به اين دوره كه داراى همان نقوش و ريزه‌كاريهاست در موزه‌هاى مهم جهان وجود دارد . بطرى سيمين مطلا ( موزهء تهران ) غير از سكه‌ها و مهره‌هايى كه از اين دوره به يادگار مانده و بر روى آنها تصاوير سلاطين ، حيوانات و اشكال هندسى ديده مىشود ، گچبرى و سفالسازى اين دوره نيز جالب است . بطورى كه مىدانيم سفالسازى ايران بسيار قديمى است و به عقيدهء دكتر گيرشمن اين صنعت از ايران به ساير كشورهاى خاورميانه منتقل گرديده است . در دورهء ساسانيان ، به علت توجه بسيار به صنايع فلزسازى ، به سفالكارى توجه چندانى نشده است . اين صنعت ظاهرا در دورهء اشكانيان ترقى كرد و انواع ظروف سفالى لعاب‌دار و اقسام كاشى در ايران معمول شد . گچبرى در دورهء ساسانيان در شهرها ترقى فراوان كرد . غير از نقش انواع برگها و گلهاى مختلف ، هنرمندان انواع پرندگان ، جانوران ، سرهاى درندگان و حيوانات شكارى را استادانه بر روى گچ منقوش مىكردند و گاه داستان شكار بهرام - گور و نظاير آن را بر روى گچ مجسم مىكردند . هنرمندان براى دوام آثار هنرى خود بر روى گچبرى ، مادهء لعابدارى ، مانند كتيرا و نشاسته و حتى شير ، مىماليدند . دورى سيمين مطلا پادشاه ساسانى در حال شكار « هنر ساسانى هنر ايرانى نو است كه سنتهاى هخامنشى و پارتى را در خود جاى مىدهد . طاق ، گنبد و ايوان از مختصات معمارى آن است ( كاخ و معبد ) . تزيينات معمارى در آن به صورت روكش بنا به كار مىكرد . گچبرى و نقاشى ديوارى در تزيين داخلى بناها به كار مىبردند ( تيسفون ، ايوان كرخه ) . موزائيك « روم و سوريايى » با ذوق و سليقهء ايرانى اقتباس مىگردد ( بيشاپور ) . نقوش برجستهء بزرگ صخره‌اى ، تجليلى از پادشاهى است و در فارس و نزديك كرمانشاه ، نمونه‌هاى آن ديده مىشود . در تصويرشناسى اين دوره ، صحنه‌هاى بزم ، شاه بر تخت نشسته يا رزمجو ، و شكار پياده يا سوار بر حيوانات وحشى موضوعاتى هستند كه در هنرهاى تزيينى ساختمان و اثاث خانه
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 758 | مرتضى راوندى