معابد و كليساها مىفرستادند . در اين پارچهها غير از نقش و نگارها بعضى از جانورهاى افسانهاى را منقوش مىساختند .
در دورهء ساسانيان ، در ايران و روم ، طبقات ممتاز پارچههاى مختلف براى هرفصل به كار مىبردند . ثعالبى در كتاب خود مىنويسد كه : « خسرو از غلام محبوب و خوش سليقهء خود سؤال مىكند ، بهترين جامه كدام است ، او در جواب مىگويد : در بهار ، شاهجانى و دبيقى و در فصل تابستان ، توزى و شطوى و در پاييز ، منير رازى و ملحم ( به ضم اول نوعى پارچهء ابريشمى است ) مروزى و در زمستان ، خز و حواصل و در سرماى سخت ، خز آستردار كه ميان آن را از قز ( يعنى ابريشم خام ) انباشته باشند . »
مسافر معروف چين « هيوان تسانگ » كه در 630 ميلادى به ايران آمده ، دربارهء جامههاى ايران مىگويد : « ايرانيان لباسهاى خود را از پوست و پشم و نمد يا ابريشم درست مىكنند . »
تجارت خارجى در دورهء ساسانيان نسبت به قرون گذشته ، رونق و رواج بيشترى داشت و مهمترين كالاهاى تجارى مصنوعات مخملى بود . براى دولت و بازرگانان با وسايل حمل و نقل آن روز ممكن نبود كالاهاى مورد نياز عمومى را از نقطهاى به نقطهء ديگر منتقل كنند و به قيمت ارزان بفروشند . در اين دوره تجارت بيشازپيش تحت نظارت دولت بود و دولت نه تنها به امنيت و آرامش معابر توجه داشت بلكه جادههاى كاروان رو و وسايل حمل و نقل و ايستگاهها و كاروانسراها و ساير احتياجات بازرگانان را مورد بازرسى و مراقبت قرار مىداد و عدهاى از عمال خود را براى نظارت در كارهاى تجارى و اقتصادى به مناطق سرحدى و بنادر مىفرستاد .
مسكوكات طلا و نقره و مس در مبادلات تجارى جريان داشت . بعضى از سكههايى كه از آن دوره به دست آمده داراى نقشى واضح و استادانه است . خصوصيات صورت شاه در يك سوى سكه و در سوى ديگر آتشدان و دو هيربدى كه در حال عبادتند ، ديده مىشود و در برخى ديگر از سكههاى آن عهد ، صورت پادشاه و ساير تصاوير به خوبى ديده نمىشود و فقط چند خط در روى سكه مشهود است .
دكتر گيرشمن مىنويسد :
. . . اين عهد دورهء پيدايش حقيقى برات است و بانكداران يهودى بابل و مؤسسات مشابه ايرانى ، در جريان دادن برات نفوذ عمده داشتند . برات محققا از هزارهء دوم ق . م . شناخته شده بود ، اما جريان آن محدود بود ، و در حقيقت جز شناسايى قرضى يا تثبيت تاريخ تأديه ، چيزى ديگر نبود . از دورهء ساسانى برات به صورت سند تملك درآمد و رسما آن را مىشناختند . بانكهاى شاهنشاهى كه تحت ادارهء ايرانيان يا يهوديان بودند ، مبادلات پولى را بوسيلهء اسناد مكتوب به كثرت انجام مىدادند .
گروهى اندك از متخصصان مالى مىدانند كه كلمهء « چك » با اصطلاح تضمين سند از زبان پهلوى ( به زبانهاى اروپايى ) رفته و آنها از ابداعات مؤسسات بانكى ايران در اوايل قرون وسطى مىباشد . بازرگانان مسيحى سوريه بعدها برات را از
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 669
مساهمون: مرتضى راوندى
ص٦٦٩