4 . خود : وسيلهء پوشش سر بود . غالبا از برنج و گاهى از پوست ضخيم ساخته مىشد و در قديم صفحهاى براى حفاظت صورت برآن مىافزودند .
اسباب هجوم عبارت بود : از شمشير ، نيزه ، مزراق ، تيروكمان ، فلاخن ، تبر و گرز .
اول . شمشيرهاى قديم كوتاه و دو دم بود و آن را در غلافى جا مىدادند و بر كمر مىآويختند .
دوم . نيزه و مزراق كه هردو شبيه به يكديگر بودند ؛ ليكن نيزه از مزراق بلندتر بود .
بلندى نيزهء يونانيان قديم 25 قدم بود ولى نيزهء اعراب از 15 قدم تجاوز نمىكرد .
سوم . تير كه معمولا آن را از كمان مىانداختند و در جنگ و شكار به كار مىرفت ، و در ابتداى امر ، تير را از چوب گز و كمان را از چوب نرم يا برنج مىساختند و زه را از پوست يا موى اسب يا رودهء حيوانات درست مىكردند . سر تير را گاهى به زهر آب مىدادند و گاه اخگر و آتشى به يكطرف تير مىبستند تا اسبابهاى طرف مقابل را آتش زنند .
چهارم . فلاخن كه به كمك آن ، سنگ را به سوى هدف پرتاب مىكردند .
پنجم . تبر يا تبرزين .
ششم . عصا يا گرز .
شرح لباس پارسيان
هرودت مىگويد : « پارسيان كلاهى نمدين ( كه خوب ماليده بودند و آن را تيار « 96 » مىگفتند ) بر سر ، قبايى آستيندار رنگارنگ دربر ، زرهى كه حلقههاى آهنين آن به فلسهاى ماهى شباهت داشت بر تن ، شلوارى كه ساقها را مىپوشيد در پا مىكردند و سپرى از تركهء بيد بافته و در زير آن تركشى مىآويختند .
زوبينهايى كوتاه و كمانى بلند و تيرهايى از نى داشتند و قمهاى كوتاه از طرف راست به كمر بسته بودند . « 97 »
بطورى كه گزنفون مىنويسد :
كورش در دوران اقامت خود در ماد ، دريافت كه قشون او از جهت سوارنظام بسيار ضعيف است . بههمين جهت ، سوارهاى ارتش خود را از دو هزار نفر به ده هزار نفر رسانيد و براى سواركاران حقوق و امتيازاتى قايل شد . علاوهبراين ، كورش با توجه به ارابههايى كه آشوريها و ماديها مورد استفاده قرار مىدادند ، دستور داد از نظر فنى تغييراتى در آنها پديد آورند تا از ارابههاى پيشين محكمتر و برندهتر باشد ؛ در دو انتهاى محور اين چرخها دو داس آهنى به پهناى دو « ارش » رو به بالا و دو داس ديگر رو به پايين نصب كرده بودند تا هنگام حمله و هجوم كليهء موانع را از سر راه بردارد . معمولا از اين نيروى مؤثر نظامى در خط اول جبهه و در پيشاپيش پيادهنظام استفاده مىكردند و با حركت دادن ارابهها نظم صفوف و مقاومت دشمن را غيرممكن مىساختند . علاوه بر ارابههاى داسدار ، قشون كورش مجهز به گردونه و برجهاى چوبى چند طبقهاى بود كه بوسيلهء مالبند
هامش
( 96 ) .Tiare( 97 ) . ايران باستان ، پيشين ، ص 730 .