نيك بخشد و از بيشهها به خوبى بتوان گذشت و از رودهاى قابل كشتيرانى بخوشى گذر توان كرد ؛ سود و شهرت و نيايش و قدرت از آن ما باد . »
در دورهء هخامنشى ، برافروختن آتش برفراز برجها براى اعلام خبر بسيار رايج بود ، و اين كار ظاهرا تا اختراع تلفن و تلگراف بين بسيارى از ملل ديگر معمول بود .
نيروى دريايى
حكومت هخامنشى تعدادى كشتيهاى جنگى و تجارى داشت . سفينه - سازان كشتيهايى به سبكهاى تازه بيرون دادند كه مىتوانستند از 60 تا 80 ميل دريايى در روز حركت كنند . در آن زمان ، كشتيهايى وجود داشت كه از 200 تا سيصد تن ظرفيت داشتند ، و معمولا صد تا دويست تن ظرفيت كشتيهايى بود كه در شطوط بزرگ ، مانند نيل ، دجله ، و فرات رفتوآمد مىكردند . هم در آن عصر ، ساختن بنادر آغاز شد ، علائم بحرى را مورد مطالعه قرار دادند ، اسناد و مداركى براى كشتيها ترتيب دادند و تخصص را در خدمات بحرى رعايت مىكردند . ( 85 )
پلوتارك از قول اشيل ، شاعر يونان ، مىنويسد : « من مىدانم كه خشايارشا هزار كشتى به دريا افكند كه 207 كشتى آن بىاندازه تندرو بود . » كشتيهاى عصر هخامنشى از سه نوع بيرون نبود : يكى سفاين جنگى كه سه رديف پاروزن داشت ؛ دوم كشتيهاى درازى كه مخصوص حملونقل اسبها و سوار نظام بود ؛ سوم كشتيهاى كوچكتر ، براى باركشى و حمل آذوقه و وسايل اردويى . ملوانان اين كشتيها اغلب از فنيقيها و يونانيان ، و افسران آنها از پارسيها و ماديها بودند .
ساختن گردونه و ارابههاى جنگى نيز در عهد هخامنشيان ، پيشرفت شايانى حاصل كرد ؛ گزنفون مىنويسد :
كورش در ساختن ارابهها تغييراتى داد و براى اينكه ارابه تعادل خود را بهتر حفظ كند بر طول محور چرخها افزود تا ديرتر واژگون شود . چرخها را قويتر و محكمتر ساخت تا مقاومت بيشتر داشته باشد . براى راننده محل بهتر و مناسبترى تعبيه كرد . ارابهران كليه سلاحهاى لازم را همراه داشت ، و براى آنكه دشمن را از پاى درآورد در دو انتهاى محور چرخها دو قطعه داس آهنى برنده قرار داد . . . بعضى از ارابهها كه براى حمل وسايل جنگى به كار مىرفت بوسيلهء هشت جفت گاو حركت مىكرد و ارتفاع بعضى از اين وسايل به هجده پا مىرسيد و از ارابههاى قديمى سهلتر كشيده مىشد . « 86 »
سازمان ارتش
در حكومت هخامنشى ، نيروى نظامى ، اساس قدرت دولت و شخص شاه بود . كسانى كه از نعمت سلامت برخوردار بودند و سنشان بين 15 تا 50 سال بود ، در هنگام جنگ آماده
هامش
( 86 ) . كورشنامه ، پيشين .