چينىسازى
چينيان چينىسازى را يكى از هنرهاى زيباى خود مىدانند و براى آنكه همواره از اين اثر هنرى لذت ببرند ظرفهاى خود ، مخصوصا لوازم چاىنوشى را با ظرافت بينظيرى مىسازند . سفالگران چينى پسازآنكه گل پخته را به اشكال مختلف درآوردند با پارهاى مواد معدنى مىآميختند و در معرض آتش قرار مىدادند تا ذوب شود و به چينى شفافى تبديل گردد . عدهاى از محققين ، قدمت سفالگرى چين را به عصر سنگ يعنى 3 هزار سال ق . م . مىرسانند . عصر سونگ عصر عظمت چينىسازى چين است . بر اثر حمايت جدى دربار خاقان ، اشياء متنوع چينى از قبيل بشقاب ، كاسه ، گلدان ، جام ، بطرى ، لولهنگ ، جعبهء نطع شطرنج و غيره به خانهها راه يافت و پس از چندى اين آثار نفيس به ممالك هنردوست صادر گرديد . ايرانيان و تركان به اين گونه آثار نفيس سخت علاقهمند بودند .
نقش حيوانى از مفرغ ( از چين )
چينىسازى در قرون اخير راه افول پيمود . « امروز چينىسازى مانند صنعت شيشهء رنگين اروپاى قرون وسطى از ميان رفته و جز نامى از آن نمانده . چينىسازان اروپا هرچه كوشش كردهاند نتوانستهاند به پاى چينيان برسند » و بههمين جهت قيمت آثار چينى عهد قديم روزبروز افزايش مىيابد ؛ بطورى كه يك فنجان را به پانصد دلار و يك گلدان ( هاتورن ) را به 23600 دلار مىخرند « ولى كسى كه با چشم و انگشت و حواس خود زيبايى چينيهاى چين را احساس كرده است از اين ارزشگذاريها بيزار است و آن را كفر مىداند ؛ دنياى زيبايى را با دنياى پول ارتباطى نيست . . . » « 145 »
هامش
( 145 ) . مطالب اين قسمت از تاريخ تمدن ( كتاب اول - بخش سوم ) ، پيشين ، نقل شده است .