به ما داده است . اين رمزها هريك ارزش وضعى و مطلق دارد . . . چون به خاطر آوريم كه نبوغ دو مرد دوران باستان ارشميدس و آپولونيوس از ابداع آن دستگاه غافل مانده ، آن وقت عظمت اين توفيق را درك خواهيم كرد .
دستگاه اعشارى ، مدتها پيشازآنكه در نوشتههاى اعراب و سوريان پديدار گردد بوسيلهء « آريابهاتا » و « برهماگوپتا » شناخته شد . چينيان از طريق هيأتهاى مذهبى بودا آن را اقتباس كردند .
و به اغلب احتمال ، « صفر » كه اندكترين و ارزندهترين همهء اعداد بهشمار مىرود از تحفههاى بسيار ظريف و دقيق هند به دنياى آدمى است . جبرهم به دست هندوها و هم به دست يونانيان مستقل از يكديگر توسعه يافت . دانشمندان هندى علامت راديكال و بسيارى علائم ديگر جبرى و تصور عدد منفى و ريشهء جذر عدد را خلق كردند و در حدود قرن هشتم ميلادى معادلات درجه دوم را حل كردند ؛ و اين معادلاتى است كه تا هزار سال بعد يعنى تا عصر اولر « 117 » نزد اروپاييان مكتوم بود .
هنديان در رشتهء هندسه توفيق عظيمى كسب نكردند با اينحال ، قضيهء فيثاغورس را چند سال قبل از ميلاد مسيح به حساب درآوردند و شايد با استفاده از منابع يونان مساحت مثلث و شبه ذوذنقه و دايره و عدد پى را دريافتند . در مسائل فيزيكى و شيميايى و تشريح و وظايف الاعضاء از علماى هندى آثار جالبى باقى مانده است .
« پزشكان هندو ، در قرن 6 ق . م . پيوند ، بخيه ، لنفبر ، شبكهء عصبى ، پوشش وترى ، بافت روغنى و آوندى ، فشار مخاطى و زلالى و بسيارى از عضلات را بيشازآنچه نعش امروزى مىتواند نمايش دهد ، شرح و توضيح كردند . پزشكان هندى پيش از ميلاد مسيح نيز مانند ارسطو به اشتباه ، دل را جايگاه و عضو نيروى تعقل مىپنداشتند و خيال مىكردند كه اعصاب به سوى دل بالا مىرود و از دل پايين مىآيد . اما روند هضم ، وظايف مختلف عصيرهاى معدى ، تبديل كيموس به كيلوس و كيلوس را به خون ، خوب دريافته بودند . دوهزار و چهارصد سال پيش از وايزمن ، آترگا « 118 » حدود 500 ق . م . معتقد بود كه تخمهء پدر و مادر ، مستقل از بدن آنهاست و تمام ارگانيسم ابوين را منتها به صورت كوچك در خود نهفته دارد . آزمايش مردى ، به عنوان شرط ازدواج مردان توصيه شده است و قانوننامهء مانو مردان را از ازدواج با زنان مبتلا به سل ، صرع ، برص و سوءهضم مزمن و بواسير برحذر مىدارد . »
در كتب طبى آن دوره ، از جراحى ، مامايى ، تغذيه ، استحمام ، داروها ، غذا و بهداشت كودك ، آموزشوپرورش طبى ، بحث مىشود . « چاراكا » در دايرة المعارف طبى خود شعارى نزديك به سقراط به پيروان مكتب خود تعليم داده به اين شرح :
« نه بخاطر خود و نه براى پول بلكه صرفا براى خير و نيكى بشر ، بايد بيماران خود را درمان كنيد و از اين راه بر همه پيشى گيريد . »
هامش
( 117 ) .Euler , Leonhard: ( 1707 - 1783 م . ) رياضيدان سويسى .
( 118 ) .Atrega