مورد به كار ميرود ، مثل آيه
أَلا فِي الْفِتْنَةِ
سَقَطُوا ( 49 / توبه ) « 1 » .
و زمانى - فتنه - به معنى آزمون است ، مثل آيه :
وَ فَتَنَّاكَ
فُتُوناً ( 40 / طه ) .
واژه - فِتْنة - مثل واژه - بلاء - است و هر دو واژه هم در سختى و هم در آسايشى كه انسان از آنها ناگزير است به كار ميروند ولى معنى فتنه و بلا - در شدت و سختى آشكارتر و به كار بردنش بيشتر است ، در باره هر دو واژه و معنى آنها خداوند گفت :
وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً
( 35 / انبياء ) .
و در مورد سختى و شدت گفت :
إِنَّما نَحْنُ فِتْنَةٌ
( 102 / بقره ) .
وَ الْفِتْنَةُ
أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ( 191 / بقره ) .
وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ
( 193 / بقره ) .
و گفت :
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ ائْذَنْ لِي وَ لا تَفْتِنِّي
أَلا فِي الْفِتْنَةِ سَقَطُوا ( 49 / توبه ) .
يعنى مرا گرفتار منماى و عذابم مكن ، و اين مطلب را از آن جهت گفتند كه در بليه و عذاب افكنده شدند ، و در آيه گفت :
فَما آمَنَ لِمُوسى إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِنْ قَوْمِهِ عَلى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِمْ أَنْ يَفْتِنَهُمْ
( 83 / يونس ) « 2 » .
هامش
( 1 ) آگاه باشيد و بدانيد كه كافران و فتنهجويان در عذاب فتنهشان در خواهند افتاد .
( 2 ) جز ذريهاى از قوم موسى آن هم براى ترس از فرعون و طرفدارانش كه عذابشان ميكردند به موسى ايمان نياوردند .