يعنى روز داورى و حكم ، و گفته شده روز بر طرف شدن شك و شبهه از اعتقاد به قيام قيامت و نيز روزى كه بر طرف كردن عذاب را از او مىخواهند و طلب ميكنند .
اسْتِفْتَاح : طلب فتح و پيروزى و گشايش است .
در آيه گفت :
إِنْ تَسْتَفْتِحُوا
فَقَدْ جاءَكُمُ الْفَتْحُ ( 19 / انفال ) .
يعنى اگر پيروزى خواستيد يا طلب گشايش و داورى نموديد يا درخواست آغاز خيراتى كه با آمدن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله برايتان آمده است نموديد . [ آن شرايط و خواست براى شما آمد ] .
آيه :
وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ
عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا ( 89 / بقره ) .
يعنى با بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از خداى طلب پيروزى بر كفار و يارى نموديد .
و گفته شده معنى آيه اخير اين است كه بارها از مردم خبر بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را پرسش ميكردند و بارها از كتابها آن را استنباط مىنمودند . و نيز گفته شده با ياد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از خداى پيروزى طلب مىكردند و يا مىگفتند : ما با محمّد صلّى اللّه عليه و آله بر بت پرستان پيروز ميشويم .
مِفْتَح و مِفْتَاح : كليد و آنچه كه با آن چيزى گشوده مىشود ، جمعش .
مَفَاتِيح و مَفَاتِح .
و آيه :
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ
59 / انعام ) . مقصود آن چيزى است كه به وسيله آن به غيبى كه در آيه زير آمده است رسيده مىشود كه گفت :
فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ
( 26 / جن ) .
ما إِنَّ مَفاتِحَهُ
لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَةِ أُولِي الْقُوَّةِ ( 76 / قصص ) « 1 » .
هامش
( 1 ) يعنى قارون آنچنان گنجينهها داشت كه حمل و برداشت كليدهاى آن براى .