كتاب الفاء )
فتح
: الفَتْح : گشودن و بر طرف كردن اشكال و ابهام از چيزى است ، كه دو گونه است :
اول - گشودن چيزى كه با چشم درك مىشود ، مثل باز كردن درب و مانند آن و باز كردن قفل و باز نمودن بار و متاع ، در آيات :
وَ لَمَّا فَتَحُوا
مَتاعَهُمْ ( 65 / يوسف ) .
وَ لَوْ فَتَحْنا
عَلَيْهِمْ باباً مِنَ السَّماءِ ( 14 / حجر ) .
دوم - فتح يا گشودن چيزى كه با بصيرت و فهم ، درك مىشود ، مثل بر طرف كردن غم و اندوه و عقده گشايى كه بر چند قسم است :
1 - گشايش در امور دنيوى ، مانند غم و اندوهى كه زايل مىشود و فقر و تنگدستى كه با اعطاء مال رفع مىشود و مانند اينها ، در آيه :
فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنا
عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ ( 44 / انعام ) « 1 » .
هامش
( 1 ) اين آيه در باره شيطانمنشان و مشركين است كه نمونههاشان در گذشته تاريخ به عذاب دردناك و هلاكت بار دچار شدند ، مىگويد : وقتى آياتى كه به آنها تذكر داده شده فراموش كردند درهاى همه چيز را با گشايش بر آنها وسعت داديم تا اينكه فرحناك و شادمان شدند و ناگهان آنها را فرو گرفتيم در حالى كه نوميد شدند و اساس و بنياد كسانى كه ستمكار بودند منقطع شد ، ستايش و نيايش براى خداست كه پروردگار جهانيان است .