و در آيه :
قالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا
75 / اعراف ) در اين جا مستكبرين در برابر مستضعفين قرار دارند ، و در آيه ديگر علت استكبارشان را در اثر جرم و گناه ميداند ميگويد :
فَاسْتَكْبَرُوا وَ كانُوا قَوْماً مُجْرِمِينَ
( 133 / اعراف ) به كار بردن واژه استكبار در مورد مجرمين براى اين است كه آنها در خود بزرگ بينى و تكبر و خود - پسنديشان كه بدون صلاحيت و شايستگى است بزرگى مىورزند و نيز از شنيدن و گوش فرا دادن به آيات خداى با تصور بزرگى در باره خويش ، خود را عظيم و بزرگ مىدانستند و با عبارت :
وَ كانُوا قَوْماً مُجْرِمِينَ
( 133 / اعراف ) هشدار و خبر ميدهد بر اينكه آن گناهان ، آنها را به استكبار و جرم و گناه بيشتر ، چنان كه قبلا گفته شد وا داشته است و اين امر يعنى استكبار و جرم و گناه چيزى نيست كه از آنها بطور حدوث و ناگهانى سر بزند بلكه از قبل عادت آنها چنين بوده ، خداى تعالى گفت :
فَالَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ قُلُوبُهُمْ مُنْكِرَةٌ وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ
( 22 / نحل ) و بعدش گفت :
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ
( 23 / نحل ) .
پس مستكبرين همانها هستند كه ايمان به آخرت نمىآورند و دلهاشان انكار كننده آن است .
تَكَبُّر هم دو وجه دارد :
اول - تكبر پسنديده و شايسته ، و آن اينستكه افعال نيك در حقيقت آنقدر در كسى زياد باشد كه افزون بر نيكيهاى غير از اوست و بر اين معنى خداى تعالى با واژه تكبر توصيف شده است .
در آيه :
الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ
( 23 / حشر ) .
دوم - تكبر مذموم و ناپسند ، اينستكه بزرگى با تكلف و زحمت همراه