كَبيرَةً : براى هر گناهى كه عقوبتش سنگين و بزرگ است معمول شده و به كار ميرود ، جمعش - كبائر - است ، در آيه گفت :
الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ
الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ ( 32 / نجم ) « 1 » .
و در آيه :
إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ
( 31 / نساء ) « 2 » گفته شده مقصود از - كبائر - شرك است بنا بر آيه :
إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
( 13 / لقمان ) .
و نيز گفتهاند - كَبَائِر - در آيه اخير شرك و ساير گناهان هلاكت بارى است كه مثل زنا و قتل نفس حرام شده است و لذا گفت :
إِنَّ قَتْلَهُمْ كانَ خِطْأً كَبِيراً
( 31 / اسراء ) - كشتن فرزندانشان بدست خويش
هامش
( 1 ) نكو كاران كسانى هستند كه از گناهان بزرگ و زشتىهاى آشكار دورى مىكنند مگر آنچه را كه ناچيز و خرد است و عادت به آن گناهان خرد هم ندارند .
فراء مىنويسد : لمم - اين است كه انسان چيزى را در يك زمان انجام دهد و برايش عادت نشود ، ان يفعل الانسان الشىء فى الحين و لا يكون له عادة .
امية بن ابى صلت شعرى در اين مورد گفته است كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آن را مىخواند و مىفرمود : « لم يلم » يعنى به گناه نپرداخته و عادت به ارتكاب آن نداشته است ، مىگويد :ان تغفر اللّهمّ تغفر جمّا * و اىّ عبد لك لا المّاالهى هر گاه مىآمرزى و از گناهان در مىگذرى از همه آنها در گذر ، كدام بندهاى است كه مرتكب گناه كوچكى نشده باشد و -إِلَّا اللَّمَمَ- در آيه يعنى جز نزديك شدن به گناهان كوچك . ( مجمع البيان 9 / 178 - معانى القرآن / فراء 3 / 100 ) .
( 2 ) مگر اينكه از گناهان بزرگى كه از آنها نهى شدهاند دورى كنيد كه گناهان خرد و كوچكتان را محو مىكنيم .