وَ قَلِيلٌ
مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ ( 13 / سبأ ) .
وَ قَلِيلٌ ما هُمْ
( 24 / ص ) .
اين معنى از اين جهت است كه هر چيزى كم نظير و با ارزش باشد وجودش اندك است .
و در آيه :
وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا
( 85 / اسراء ) جايز است كه
( إِلَّا قَلِيلًا )
استثناء از
( وَ ما أُوتِيتُمْ )
باشد يعنى چيزى از علم به شما داده نشده است مگر به اندكى از شما .
و نيز جايز است كه
( قَلِيلًا )
در آيه صفتى براى مصدر محذوف باشد پس ( علما قليلا ) است يعنى مگر اينكه علم اندكى به شما داده شده .
و در آيه :
وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا
( 44 / مائده ) مقصود از - قليل اعراض و اغراض دنيايى است بهر صورتى كه باشد ، و آنها را در جنب آنچه را كه خداوند براى متقين در قيامت فراهم نموده است ذكر كرده و بر اين اساس آيه :
قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ
( 77 / نساء ) است « 1 » از واژه قليل به نفى هم تعبير مىشود ، مثل عبارت :
قَلَّمَا يفعل فلان كذا : او آن را كم انجام ميدهد و لذا بر حدى كه از جملات منفى استثناء واقع مىشود ، استثناء از اين عبارت هم صحيح است ، پس مىگويند ، قلما يفعل كذا إلا قاعدا او قائما : [ آن كار را جز كسى كه نشسته يا برخاسته باشد ديگرى انجام نميدهد ] و عباراتى از اين قبيل .
هامش
( 1 ) آيات خداى را در برابر امور زود گذر و ناپايدار دنيا كه در برابر وعدههاى خدايى ارزشى كم و ناچيز دارد مبادله نكنيد و از دست ندهيد .