آيه :
وَ قَضَيْنا إِلَيْهِ ذلِكَ الْأَمْرَ أَنَّ دابِرَ هؤُلاءِ مَقْطُوعٌ
( 66 / حجر ) « 1 » 2 - قضى - در مورد فعل الهى ، در آيات :
وَ اللَّهُ يَقْضِي
بِالْحَقِّ وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لا يَقْضُونَ بِشَيْءٍ ( 20 / غافر ) « 2 » .
فَقَضاهُنَّ
سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ ( 12 / فصلت ) .
آيه اخير اشارهاى است به ايجاد ابداعى آسمانها و فراغ از آنها ، مثل آيه :
بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
( 117 / بقره ) .
و آيه :
وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى لَقُضِيَ
بَيْنَهُمْ ( 14 / شورى ) يعنى اگر مدت زمان زندگى بر آنها مقرر نبود ميانشان از نظر جزاى كردار زشتشان عمل ميشد و نيك و بدشان جدا ميشدند .
ولى « قضى » از نظر سخن بشرى :
اول - مثل عبارت 1 - قضى الحاكم بكذا : حاكم آنطور حكم كرد ، كه داورى و حكم حاكم با گفتن انجام مىشود .
2 - معنى قضى از نظر عمل و فعل بشرى ، در آيات :
فَإِذا قَضَيْتُمْ
مَناسِكَكُمْ ( 200 بقره ) « 3 » .
هامش
( 1 ) اين آيه خطاب به لوط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است ، مىگويد : تو با خانوادهات از شهر بيرون رويد ، به جاى نمايند و به هر جا دستور داريد برويد و به او خبر داديم همين كه صبح شود بنيان و ريشه قوم پليد و ستم پيشه يعنى قوم لوط از بن قطع مىشود .
( 2 ) خداوند به حق عمل مىكند و كسانى كه غير از خداى به پرستش مىخوانند به چيزى عمل نمىكنند .
( 3 ) همين كه اعمالتان را بجاى آورديد .