قَصّ يعنى گچ ، و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از گچكارى قبور نهى فرموده است « 1 » .
قصد
: القَصْدُ : مستقيم نمودن و استوار داشتن راه است .
قَصَدْتُ قَصْدَهُ : بسويش رفتم و آهنگش نمودم .
اقْتِصَاد : از اين واژه است كه بر دو گونه است :
اول - اقتصاد پسنديده بطور مطلق در ميانه روى چيزى كه دو طرف افراط و تفريط دارد مثل جود يا بخشش كه ميان حالت زياده روى و بخل قرار دارد و شجاعت كه حالتى است ما بين تهور و ترس و مانند اينها و بر اين معنى است آيه :
وَ اقْصِدْ
فِي مَشْيِكَ ( 19 / لقمان ) « 2 » .
هامش
( 1 ) اين حديث پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از جنبههاى مختلف قابل دقت است خصوصا از نظر اجتماعى كه اختلافات ظاهرى در قبور گاهى حالتى تفاخرآميز به خود مىگيرد و از ظاهر هم كچكارى در برابر رطوبت و بارندگى غير از مواد ديگر طبيعى است زيرا باعث زحمت سايرين است و احتمال فرو رفتن در آن زياد است ولى ضريح و قبور ائمه اطهار عليهم السّلام و پيشوايان دينى يا بناهايى كه بر روى آن قبور مىسازند بخاطر حفظ و حراستى است كه از جنبه ارشادى و اجتماعى و دينى كه الگوهائى در حيات خود بودهاند و پس از مرگ هم بايستى خاطراتشان از نظر اثر تربيتى جاودان بماند ضرورت داشته است و چنان كه تاريخ گواه است جور پيشگان غالبا در صدد محو اين آثار برآمدهاند از آن جمله متوكل عباسى است ، از اين جهت مردم در استحكام بناى قبور آن پيشوايان هر چه بيشتر همت نمودهاند . بديهى است اگر اثراتى آن چنان نميداشت ستمگران انگونه حساسيت نشان نميدادند .
( 2 ) اشاره به يكى از اندرزهاى لقمان به پسر خويش است كه از حرف زدن .