در آيه :
ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ
وَ رُهْباناً ( 82 / مائده ) .
اصل - قَسّ - پىجويى و طلب كردن شبانه چيزى است مىگويند :
تَقَسَّسْتُ أصواتهم باللّيل : شب هنگام صداشان را دنبال كردم و پى
هامش
( تهذيب اللغه 8 / 258 ) .
خلف تبريزى مىگويد : قز - همان ابريشم خام است و - قزاگند - جامهاى است كه لابلاى آن ابريشم و پنبه نهند و آجيده كنند و آن را - خفتان هم - گويند كه در روزهاى جنگ پوشند . ( برهان قاطع ) .
قس : رئيسى از رؤساى نصارى چه در دين و چه در علم و - قسى - پارچه مخلوط با ابريشم است و اصحاب حديث با كسره قاف هم تلفظ مىكنند .
قس بن ساعده ايادى اسقف نجران كه يكى از حكماى عرب قبل از اسلام است ( مختار الصحاح ) .
فيروزآبادى در مورد - قس بن ساعده - در حديثى به صورت : « يرحم اللّه قسا انى لارجو يوم القيامة ان يبعث امة واحدة » كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در حق او كه حكيمى بوده است دعا فرموده و اميد داشته كه در قيامت همچون امتى واحد و يگانه مبعوث شود . ( ترتيب القاموش 3 / 618 ) .
خواننده محقق و عزيز از اين حديث شريف ميتوانى به خوبى عظمت روح و شخصيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را بر روشنى دريابى كه او براى كشيشى نصرانى كه حكيم و دانشمند بوده و قبل از اسلام درگذشته است پيامبر دعا مىكند رحمت ميطلبد و او را همانند امتى خطاب مىكند ، اين گونه است كه ما ميگوئيم روزى همه غير مسلمانان خداپرست با ديدن چنين احاديثى به عظمت روح پيامبر اسلام پى مىبرند و اسلام عالمگير و جهان شمول خواهد شد و بر من و تو است كه اين حقايق را نشر دهيم و با پيامبر همآوا شويم .