و آيه :
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
. . . ( 1 / قدر ) يعنى شبى را كه براى امر مخصوصى آماده ساخت و مقدر كرد ، در آيات :
إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ
( 49 / قمر ) « 1 » .
وَ اللَّهُ يُقَدِّرُ
اللَّيْلَ وَ النَّهارَ عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ ( 20 / مزمل ) .
آيه اخير اشارهاى است به آنچه را كه از تكوير و پوشاندن شب بر روز و روز بر شب اجرا مىشود و اينكه هيچ احدى نيست كه براى او شناسايى ساعات آنها و وفا نمودن حق عبادت خداى از روز و شب در آن اوقات معين كاملا ممكن باشد « 2 » .
و در آيه :
مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ
( 19 / عبس ) اشاره به نيرويى است كه در نطفه ايجاد كرده است و در حالات پياپى به صورتى حياتى وجودش ظاهر مىشود .
و آيه :
وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً
مَقْدُوراً ( 38 / احزاب ) ، قدر - در اين آيه اشاره به آن چيزى از قضا و حكم الهى در لوح محفوظ است كه در سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به آن اشاره شده است كه فرمود :
« فرغ ربّكم من الخلق و الأجل و الرّزق » .
[ پروردگارتان از آفريدن و مدت زندگى و رزق بخشيدن فارغ است و به ايجاد آنها پرداخته است و سنتهاى الهى در اين امور مشخص و معين است ] .
ولى - مقدور - در آيه :
وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً مَقْدُوراً
( 38 / احزاب ) اشارهاى
هامش
( 1 ) همه چيز را به اندازهاش آفريديم .
( 2 ) اشاره به گذران سريع زمان و ساعات روز و شب است كه هر لحظهاى ، لحظهاى را به سرعت در پى دارد و چون ساعات روز و شب متوقف نيست پس انجام هر عملى دقيقا در همان وقت امكان پذير نيست .