وَ لَئِنْ قُوتِلُوا
( 123 / حشر ) .
قاتِلُوا
الَّذِينَ يَلُونَكُمْ ( 123 / توبه ) .
وَ مَنْ يُقاتِلْ
فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ ( 84 / نساء ) « 1 » .
گفته شده - قتل - يعنى دشمن و هماورد و همنبرد ، و اصلش مقاتل است .
در آيه :
قاتَلَهُمُ
اللَّهُ ( 30 / توبه ) گفتهاند معنى آن - لعنهم اللّه - است و يا - قَتَلَهُمْ ، و صحيح آن اينستكه از باب مفاعلة است و به اين معنى است كه آنها يعنى ( منافقين ) طورى هستند كه محاربه و جدال با خداى را مكلّف شدهاند زيرا كسى كه با خدا مقاتله مىكند مقتول يا ملعون است و كسى كه با حق مىستيزد در واقع مغلوب است زيرا همواره سپاهيان خداوند غالب و پيروزند :
چنان كه فرمود :
وَ إِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ
( 173 / صافات ) « 2 » .
در آيه :
وَ لا تَقْتُلُوا
أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ ( 151 / انعام ) .
گفته شده اين آيه نهى از زنده بگور كردن دختران . ( موئودات ) است .
بعضى از علماء گفتهاند بلكه نهى از تضييع و از بين بردن بذر يعنى نطفه با عزلت گزينى و باز داشتن از وسيله ازدواج است . و يا قرار دادن بذر نسل در غير موضع آن .
و نيز گفته شده آيه اخير نهى از كار كردن اولاد ( در حال كودكى و صغر سن ) او است ، در صورتى كه او را از علم بازدارد و يا او را از خواستن و پيگيرى چيزى كه حيات ابدى در آن هست مانع شود زيرا جاهلان و غافلان يا بىخبران
هامش
( 1 ) كسى كه در راه خداى پيكار مىكند و كشته مىشود يا پيروز ، او را پاداشى بزرگ خواهيم داد ، و قبل از اين آيه صفت ديگر چنان كسان را اينطور شرح ميدهد ، مىگويد كسانى هستند كه زندگى دنيا را بخاطر آخرت از دست ميدهد .
( 2 ) براستى كه سربازان خداى همواره غالب و پيروزند ، و خداستيزان مغلوب و زبون .