مىنمود . [ بيت ] :
به فن منطق و ميزان چنان گرفت كمال * كه عقل ناطقه شد پيش منطق او لال
بعده چون به مقتضاى مؤداى
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً
« 1 » طبيعتش به علم حكمت طبيعى ميل نمود ، به هدايهء اشارات حكمت العين فيض ازلى و به عنايت بشارات عين حكمت لميزلى حضرت عليم حكيم [ و ] واجب الوجود كريم قديم كه ذات مقدس او از هيولا و صورت و سكون و حركت مبرا و معرا است ؛ ابواب معرفت حقيقت موجودات را به حكمت شامله و قدرت كامله بر حاجب « 2 » ضمير منير او بگشود ، و رخش تيزگام فلك خرام فكرتش مانند براق برق كردار حضرت مصطفوى از حيز كون « 3 » و فساد ابطال مسئله خرق و التيام اجرام فلكى نموده
( 108 B )
بر فراز نه فلك مستدير سير مىنمودى ، و جوهر فرد جسم لطيف و عنصر شريفش در كورهء رياضت و مجاهدت تحصيل علم حكمت ، به نوعى بسيط گشته بود كه به همان ماده نقض « 4 » استدلال ابطال جزء لايتجزى « 5 » را باطل كردى ؛ خطوط موهومه كه حكما و فلاسفه بر طول و عرض و عمق اجرام علويهء فلك فرض و ارتسام نمودهاند ، مانند سطح مجره « 6 » در نظر وى ظاهر و هويدا بود و به هر وضع و كيف [ و ] كم آنى و زمانى ، از ملاحظهء [ ذات ] و صفات قديم و مشاهدهء مصنوعات صمد واجب التعظيم تخلف مىنمود .
[ نظم ] :
چنان در علم حكمت گشت كامل * كزو جستى ارسطو حل مشكل
هامش
( 1 ) - قرآن ، سورهء 2 قسمتى از آيهء 269
( 2 ) -C , A: حاجت ؛P: صاحب ؛B 2: بر ساحت حقيقت ضمير منير او ؛T: ضمير منيرى يوزى كاآچتى
( 3 ) -T , B 2: سكون
( 4 ) -T , C , A: نقش
( 5 ) -B 2 , C , A: لا يتجزى
( 6 ) -C , A: عمره