تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسناد ومكاتبات سياسى ايران ( از سال 1105 تا 1135 ق ) ( فارسي ) — صفحة 32

مساهمون:

ص٣٢
دو توپ را تركان عثمانى ربوده و بقيه را فابر و معشوقه‌اش تلف كرده بودند . سپس از ميشل دعوت شد كه در كاخ سلطنتى ناهار بخورد و چنين دعوتى معمولا از سفرا به عمل نمىآمد . درين ضيافت ، غذا در ظروف طلا صرف شد . ميشل خود مىنويسد كه پادشاه صفوى هرگز با سفيرى بدين اندازه گفتگو نكرده بود . پس از مدتى اقامت در دربار صفوى و مبارزه با كارشكنيهاى رقيبان اروپائى مثل انگليسيان و هلنديان و مذاكرات مستقيم با شاه سلطان حسين و اولياى دولت ايران و دادن رشوه كه شرح آن به تفصيل مىانجامد ، ميشل موفق به عقد قراردادى درسى و يك ماده با دولت ايران شد ( رجب سال 1120 ه / سپتامبر 1708 م ) البته امتيازاتى كه ميشل به دست آورد مسلما كمتر از امتيازات انگليسيان و هلنديان و پرتغاليان بود . با اين حال وى غير از امتيازات تجارى كه براى فرانسويان دست و پاكرد ، من جمله حق قضاوت كنسولى ( كاپيتولاسيون ) و معافيت پنج سالهء گمركى ، طبق مادهء 27 پادشاه ايران را متعهد كرد كه : « اسقفهاى فرانسوى و ساير مبلغان مذهبى ساكن مملكت ايران مىتوانند به آزادى نماز بگزارند و وظايف مذهبى به جاى آورند ، بدون آن كه كسى مزاحم ايشان بشود . تنها بدين شرط كه متقابلا مسيحيان در خارج از منازل خود به اعمالى كه مخالف مذهب شيعهء اثنى عشريه است مبادرت ننمايند . » در مورد اروپاييان مقيم نخجوان و ساير شهرهاى كشور ايران نيز هيچكس نبايد مانع از اجراى فرامينى گردد كه شاهان ايران درگذشته بديشان عطا كرده‌اند . بلكه پادشاه ايران قول داد كه فرمانهاى مذكور را مجددا تاييد و تصويب كند و در همين ماده آزادى و اختيار اقامت به كشيشان كارمليت ، ژزوئيت ، دومى نيكن و اوگوستن مقيم شهرهاى قفقاز و آذربايجان و اصفهان و تبريز و گنجه و ساير بلاد تصريح شده بود . ازين گذشته ، ميشل امتيازات ديگرى براى مبلغان مذهبى در گرجستان و شروان و آذربايجان به دست آورد . دربار ايران به اين سفير فرانسوى محبت فراوان كرد و حتى وقتى شاه شنيد كه ميشل قصد دارد قدرى موميا [ 29 ] فراهم كند ، مقدارى از آن را در جعبه‌اى از نقره برايش فرستاد و همچنين يك دست زره و اسبى با زين و لگام زرين و خلعتى فاخر به دو بخشيد . در 23 سپتامبر ، ميشل از شاه سلطان حسين اجازه بازگشت يافت . ولى يك ماه بعد حركت كرد . وى پس از عبور از ايروان و ارزنة الروم و قسطنطنيه در سوم اوت 1709 به فرانسه رسيد و پس از شركت در جلسات محاكمهء مارى پتى ، به سمت سركنسول فرانسه در تونس تعيين شد و تا پايان عمر خود ( 1720 ) درين مأموريت
اسناد ومكاتبات سياسى ايران ( از سال 1105 تا 1135 ق ) ( فارسي ) — صفحة 32 | عبد الحسين نوائى