بخش هند و ايران
اينك با محدود نمودن نظر خود فقط بقسمت ايران و هند اين دستگاه بزرگ بين المللى ملاحظه مىشود كه وضع كنونى ارتباطات بشرح ذيل است :
1 - كراچى به جاسك آ - خط ساحلى مكران دو رشته سيم 2 / 1 383 ميل
كراچى به جاسك ب - كابل زيردريائى دو رشته سيم 540 گرهء بحرى
2 - جاسك به بوشهر كابل زيردريائى 519 گرهء بحرى
3 - بوشهر به تهران سه رشته سيم دوتا بين المللى يكى ايرانى 801 ميل
4 - تهران - جلفا سه رشته سيم دوتا بين المللى 456 ميل
5 - بوشهر به فاو كابل زيردريائى 950 گرهء بحرى
از لحاظ قراردادهاى سياسى كه اجراى برنامهء مزبور به آن متكى است بهجاى قرارداد ثانوى سال 1865 قرارداد تازهء دسامبر 1872 تصويب و سه رشته سيم داير شد يكى براى استفادهء داخلى و دوتا جهت احتياجات بين المللى كه در نتيجه مقررى سالانه دولت ايران به مبلغ 12000 تومان يا 5000 ليره تقليل يافت . اين قرارداد تا سال 1895 تمديد و باز تا 1905 تجديد شد و اگر تا آن موقع ترتيب و قرار تازهاى تدبير نشود تمام دستگاه بدست دولت ايران خواهد افتاد « 1 » . بواسطهء فقدان كاردانى و مهارت در قسمت ادارى ايران و همچنين بهرهء سرشارى كه آن دولت از اين بابت دريافت مىكند دوام اين ترتيب را تضمين مىنمايد و راجع به آينده جاى هيچگونه نگرانى باقى نيست .
اعضاء و چگونگى كار
اداره كردن قسمت ايران برطبق قرارداد از ابتدا با دستگاهى جداگانه بود كه مديران آن به ترتيب سر . اف . گلداسميد از 1865 تا 1870 ، سر . چمپن از 1870 تا 1887 و سر . اسميت از 1887 تا 1888 بودند .
در اين سال كار تلگراف ايران به حكومت هندوستان انتقال يافت كه مركز آن
هامش
( 1 ) - كمپانى هند و اروپ در سال 1891 قرارداد خود را تا 1905 و باز تا 1925 تمديد كرد و از بابت مقررى وجه دهساله يكجا به حضور همايونى تقديم شد . حكومت هند نيز به همين ترتيب رفتار كرده است .