و با وجود اين تمركز رونق كار كه بيشتر هم با كلمات رمز بوده است در حين نقل و انتقال حداقل اشتباه اتفاق افتاده است .
وقتى كه نخستينبار خط تلگراف در ايران داير شد تيرهاى چوبى به كار رفت سپس معلوم شد كه شترها براى خاراندن تن چيزى بهتر از اين نمىيافتهاند و يا آنكه افراد بىبندوبار بومى از خراب كردن آن كوتاهى نمىنمودند و مقرهها را براى تمرين نشانهروى هدف قرار مىدادند ، از اينرو تيرهاى آهنى بجاى چوبى به كار رفت و باآنكه درحالحاضر خرابى از ناحيهء افراد مزاحم بمراتب كمتر شده است ( حكام محلى براى اين قبيل خرابى و خسارت مسؤول شناخته مىشوند ) موجبات ديگر مانند برف و طوفان و شيرينكارى شترها و پرندگان هنوز اسباب زحمت است و همين كه آثار خرابى محسوس شود ، سيمبانها از دو انتهاى خطى كه درست كار نمىكند در امتداد سيم به حركت درمىآيند و در هر نوع هوا ، حتى هواى بسيار بد آنقدر پيش ميروند تا به محل خرابى برسند كه بىدرنگ تعمير مىشود .
اينگونه كار و انجام وظيفه و همچنين حضور ضرورى مأمور در اول صبح و شامگاه براى امتحان دستگاه خدمت سنگينى را برعهدهء مأموران انگليسى در ايران انداخته است و هرچند كه ديگر خطرات محلى وجود ندارد باز كار آسانى برعهدهء ايشان نيست . اين افراد كه سى سال خدمت مىكنند در پايان اين مدت به حد تقاعد ميرسند و نيمى از مقررى موقع اشتغال را دريافت مىدارند .
تأثير آن در ايران
شرح مزبور هرچند كه تا حدى جنبهء فنى داشته باز خالى از فايده نبود . حال به بررسى اثراتى كه تلگراف در ايران نموده است مىپردازيم .
اين اثر و نفوذ بر چهارگونه بوده است كه هر جنبهء آنهم كه مورد توجه قرار گيرد تأثيرات عظيم آن نمودار مىشود . اين جانب تأثير تأسيسات تلگرافى را از هر دستگاه ديگر در ايران مهمتر مىشمارم . تحولاتى كه طى سى سال اخير در ايران واقع شده است و شرح اجمالى آن را در دو مجلد اين كتاب بيان داشتهام ناشى از اين اقدام محسوب مىدارم .