نزديكى با موفقيت شروع خواهد گرديد . راجع بمعدن مرمر ده خوارقان كه سنگ - هائى بنام مرمر مراغه دارد در فصل ديگر اشاراتى نمودهام .
2 - كوههاى البرز
از زمان شاردن و هانواى مىدانستهايم كه دامنههاى جبال البرز سرشار از معادن زغال سنگ و آهن بوده است كه بواسطهء مجاورت آن با پايتخت بيش از ساير منابع ايران محل استفاده واقع شده است . اين منطقه را به دو قسمت شمالى و جنوبى رشتههاى البرز تقسيم مىتوان كرد كه قسمت اول مقابل دريا و بخش ديگر در سمت جلگهء تهران است .
در ناحيهء شمالى معادن سرب و آهن وجود داشته و از هر دو معدن نيز مقدارى استخراج شده است خاصه معدن نائيج نزديك آمل كه راجع به آن هانواى شرحى نوشته است . براى صدور محصولات آنجا ( كه 50 تا 60 درصد آهن دارد ) راهآهن محمودآباد را كه شرحش مذكور افتاد ساخته بودند . اين موضوع جالبتوجه و موجب تشويق است كه در اين منطقه معادن آهن و زغال در مجاورت يكديگر واقع شدهاند . اطلاعات كافى دربارهء منابع جنوبى البرز فراهم داريم و ميدانيم كه منابع مزبور از مدتها پيش مورد بهرهبردارى نامرتبى بوده است .
از زغال سنگ اين حدود احتياجات فعلى تهران تأمين مىشود . منابع زيرزمينى ديگر هم در سراسر اين رشتههاى كوهستانى از حوالى قزوين در غرب تاتاش بين شاهرود و استراباد در مشرق وجود دارد ، اما منابع عمده در حدود شمال غربى تهران بين پايتخت و قزوين واقع است و در سمت شمال شرقى تا حدود دماوند و در مشرق آن .
ناحيهء شمال غربى
در اين ناحيه چند معدن زغال هست و همچنين در دامنههاى وسط راه بين تهران و قزوين در چند ميلى جادهء پستى كه معروف - ترين آنها در آب يك ، هيو و فشم در ناحيهاى به طول سيزده ميل و تقريبا 5000 پا ارتفاع از سطح دريا و تمام اين معادن را به ترتيب نامطلوبى خود ايرانيان و يا اجارهداران خارجى بهرهبردارى مىكنند . محصول معدن آب يك در سال 1888