ميلادى بالغ بر 2000 تن بود و معدن هيو ( هسيو ) 9000 تن و معدن فشم را مالكان خصوصى به يك شركت خارجى اجاره دادهاند كه سردستهء ايشان همان عامل نابكار همهجا حاضر تهران آقاى فابيوس بواتال است كه اخيرا امتياز خط آهن را هم براى حمل محصول از معدن تا تهران بدست آورده است « 1 » . اقداماتى كه تاكنون در اين معادن شده وضع نامطلوبى داشته است ، چون ايرانيان جديد كمترين توجه و اعتنائى به فن معادن ندارند ، ولى اين معادن رگههاى مرغوب زغال دارد كه با آسانى استخراج مىشود و اگر با اسلوب درست و علمى بهرهبردارى كنند سود سرشارى نصيب خواهد گرديد .
ناحيهء شمال شرقى
در اين ناحيه محصول سالانه تا حال 4000 تن بوده است . بهترين گودالهاى زغال سنگ در حدود لار در چهل ميلى تهران است و در آنجا از چندين شكاف مدتها به صورت نامنظمى زغال درآوردهاند و بطور متوسط 6 متر مكعب زغال بوسيلهء هر كارگر در روز بدست آمده است . مىگويند در معادن هيو و شمشك در ناحيهء لار شركت معادن هم سهمى بدست آورده و نتايج كار آنجا بمراتب بهتر بوده است و اگر از قيمت زغال قدرى بكاهند بهنظر من مصرف محلى آن خيلى زيادتر خواهد شد .
3 - خراسان
والى خراسان نزد اين جانب با سرافرازى ادعا مىكرد كه منابع معدنى در ايالت اونيك فراوان است و خود خراسانىها مىگويند كه علاوهبر فيروزهء نيشابور دوازده معدن مس ، هفت معدن سرب ، چهار معدن زغال ، دو معدن نمك و حتى يك معدن طلا هم دارند كه از ميان آنها فقط سه معدن مس و يك معدن زغال سنگ و يك معدن نمك مورد استخراج واقع شده است و آنهم بطور سطحى و سرسرى .
هامش
( 1 ) - مصرف سالانهء فعلى زغال سنگ در تهران تقريبا 15000 تن است ، در دهانهء معدن خروارى 4 تا 7 قران مىفروشند يا تنى 14 تا 24 قران . از آنجا بوسيلهء قاطر و الاغ و شتر به تهران حمل مىشود .
خرج كرايه هر تنى 30 تا 32 قران است 2 قران هم عوارض نواقل در دروازه مىگيرند كه در بازار هر تنى 70 قران يا دو ليره فروخته مىشود .