از منابع مزبور را همواره ايجاب ميكرده است . شاردن راجع به سرب كرمان صحبت داشته و نوشته است كه براى فراهم ساختن بسيارى از حوايج خانوادگى استفاده ميشده است و هنوز در ناحيهء كوه بنان و جواران و ماهون ( ماهان ) « 1 » استخراج مىشود . در قلعه زيرى بين بيرجند و نه ، خانيكف در سال 1859 دهليزهاى وسيع قديمى مشاهده كرده بود كه از آنجا مس و سرب و قلع و فيروزه در عهد قديم استخراج مىشده و از قرار معلوم بعد از حملهء اعراب ديگر مورد استفاده واقع نشده است .
به استك در سال 1881 قطعات وزين مس و سرب در ناحيهء تنگهء موى - اسپان در چهار فرسخى پاريز و دو فرسخى قادى احمر نشان داده بودند . زغال سنگ در بازرگان سيزده ميلى شمال كرمان و ده تقى در گردنهء هيزومى در جادهء شمال شرقى راور و در ناحيهء كوه بنان موجود است . بين كرمان و شيراز در پرپا نزديك تبريز معادن آهن هست كه ماركوپولو و تاورنيه و شاردن بنام معدن فولاد ياد كردهاند و در عهد باستان زياد مورد استفاده واقع شده است .
معدن غنى قلع در هروزه 60 ميلى كرمان در سر جادهء راور هست .
بورهء مرغوب از ناحيهء شهر بابك در شمال غربى كرمان و حاشيهء شمالى كوير نمك سيرجان استخراج مىشود . پنبهء نسوز فقط پنج سال پيش نزديك ده گوجار در ناحيهء كوه بنان بيست فرسخى شمال كرمان پيدا شده است كه در آنجا سنگ كافور مىنامند و براى جلوگيرى از خونريزى به كار مىبرند . يك قسم مرمر زرد عالى نيمه شفاف در كوههاى مجاور يزد بدست مىآيد . محل واقعى آن توران پشت در چهل ميلى تفت و پنجاه و شش ميلى يزد است و از آن سنگ سخت ممتاز مرمرى و ستونهاى شياردار مرمرى كه فعلا در تالار تخت كاخ شاهى در تهران است ساخته شده است .
5 - نواحى مركزى
تحقيقات اخير ثابت كرده است كه تمامى رشتهء بين
هامش
( 1 ) - يگانه مصرف سرب در حال حاضر در ايران ساختن گلوله و فشنگ است و تقريبا 1000 تن از اين فلز براى تمام مصارف ايران كافى است .