تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 550

مساهمون:

ص٥٥٠

محمد بن رشيد

در شمال غربى نجد ناحيهء كوهستانى شمر مسكن طايفهء عربى به همين نام واقع است كه جزو قلمرو وهابى بشمار ميرود . در سال 1835 شخصى باسم عبد اللّه بن رشيد با معاضدت امير فيصل بن تركى شيخ اين طايفه شد كه « حايل » كرسى آن بود ، و او به سمت محافظ يا حاكم مرزى و تابع حكومت مركزى نجد منصوب گرديد . وى پيش از وفات كه در سال 1846 اتفاق افتاد با شايستگى فراوانى كه داشت پايهء قدرتى را استوار گذاشت كه در عهد فرزند لايق‌تر او باستحكام درخشان رسيد . طلال كه ارشد افراد خانواده بود ابتدا بجاى پدر مقام شيخ قبيلهء شمر يافت و رفته‌رفته و بوجه اطمينان‌بخشى خود را از امير رياض مستقل ساخت . وى كه از يك مرض درونى عذاب مىكشيد با تير خودكشى كرد و برادر جوان‌تر او مصعب بن عبد اللّه كه جانشين او شده بود فقط مدت كوتاهى حكومت نمود ، زيرا كه بدست برادرزادگان خود يعنى فرزندان طلال در سال بعد كشته شد . يكى از اين برادرزاده‌ها كه بندر نام داشت زمام حكومت را بدست گرفت . در اين حين فرزند سوم و جوان‌تر عبد اللّه پير موسوم به محمد بن رشيد كه بطور تبعيد در رياض ميزيست ، و امير عبد اللّه بن فيصل با مهربانى از او پذيرائى كرده بود ، اجازه يافت كه به حايل برگردد . وى كه اينك فرصت بدست آورده بود ، جوهر واقعى وجود خويش را ظاهر ساخت . برادرزاده‌اش بندر را با ضربت كارد بدست خود بقتل رسانيد و پنج فرزند ديگر برادر خود طلال را كشت و در سال 1868 امير و محافظ بىمعارض حايل گرديد . در هيجده سال بعد هم وى بر قدرت خود بيفزود ، و رفته‌رفته مقتدر واقعى شد ، و باآنكه گاه‌گاهى با امير نجد نيز نزاع داشت ، هيچ‌وقت انقياد خود را نسبت به او انكار ننمود تا در سال 1886 فرصت مطلوبى كه از ديرباز انتظار مىكشيد فرارسيد . در اين سال امير عبد اللّه بن فيصل بدست دو تن از برادرزاده‌هاى خود دستگير و زندانى گشت و يكى از ايشان مقام سلطنت را غصب كرد . محمد بن رشيد