تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 551

مساهمون:

ص٥٥١
كه هنوز نقاب فرمانبرى وفادار را بر چهره داشت ، از حايل به رياض لشكر كشيد و مدعى را از تخت برانداخت و حكومت عبد اللّه را مجددا برقرار ساخت . هرچند كه اقدام بعدى وى اين شد كه امير را با خود به حايل برد ، و برادر جوان‌ترش را در نجد نايب الحكومه گذاشت و او را هم زير نظر عاملى از جانب خود قرار داد . وى سه نوادهء شورشى عبد اللّه را بقتل آورد و چهارمى با عموى او كه امير پير باشد و مدعى فاتح ، از روى تدبير عنوان روحانى امام نجد را به او داده بود هنوز بدست محمد بن رشيد در حايل زندانى است ، ولى خود او درواقع نه فقط حكمران نجد و جبل شمر است ، بلكه در سراسر عربستان از حدود سوريه تا « نفود » قدرت دارد . اگرچه حكومت محمد بن رشيد با خونريزى در ميان بستگان پىريزى شده است ، باز مىگويند كه قبول عامه دارد و قرين عدل و داد است . وى نهايت درايت را نشان داده كه خود را تابع باب عالى قلمداد كرده و بدين‌ترتيب از آسيب مدافعان الحساء در امان مانده است و هيچ دشمنى ندارد كه مايهء نگرانى باشد . فعلا در 56 سالگى و در بحبوحهء نيروى مردانگى است ، و يكى از چهره‌هاى بسيار جالب‌توجه مشرق زمين است . سال گذشته اقدامى نهائى ولى بىحاصل از جانب خانوادهء حكمران سابق شد كه حكومت محمد بن رشيد را براندازند ، و دولت از دست‌رفته را بازيابند . شورش بوسيلهء عبد اللّه بن فيصل ، و پسر او تمهيد شد كه چند عشيرهء مقتدر نيز از آن جانبدارى نمودند ، و موقتا به اخراج نمايندهء ابن رشيد از رياض منجر گرديد ، اما ابن رشيد بر ضد دسته‌هاى همدست لشكر كشيد و آنها را پاك شكست داد ، و كماكان در نجد حكمران است ، آن هم با قدرتى كه شايد ديگر مدعى و معارض پيدا نكند .

كويت يا قرين

در بازگشت از سير انحرافى كه بررسى اقتدار فرقهء وهابى ايجاب كرده بوده است مجددا داستان كرانه‌هاى خليج‌فارس را از همان نقطه‌اى
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 551 | جورج ناتانيل كرزن / غلام على وحيد مازندرانى