آنجا رنگ عالى و طرح اصيل دارد و بسته به نوع جنس ، قيمت آن مترى از ده شلينگ تا ده ليره است و شال معروف كرمانى كه نظير و رقيب شالهاى كشميرى است و بهاى آن منوط به جنس هر طاقه از 16 تا 24 ليره است و از مو و كرك بز بافته مىشود و جنس اعلى را از پشم بره فراهم مىسازند كه حوالى كرمان به اين مناسبت مشهور است و محصول ممتاز آب يا هوا يا گياه و يا هر سه آنهاست .
شالبافى كرمان و جنس آن غيرقابل رقابت است ، شالها را از طرح و نقشهاى كه در خاطر دارند مىبافند و رنگآميزى در كار نيست كه لازمهاش فشار بسيار بر قوهء حافظه است و در وضع و محلى بافته مىشود كه براى قوهء ديد و سلامت كارگر بىضرر نخواهد بود . كارگاهها را در حفرههائى كه سياه و كثيف است نصب مىكنند در جائى كه نه روشنائى هست و نه جريان هوا و كارگران كه مرد و كودك باهماند در شرايط بسيار دشوارى كار مىكنند . كرمان در قرون وسطى به ساختن اسلحه شهرت داشت ، اما اين صنعت محلى نظير وضع مشهد از خاطرات گذشته است .
عايدات و حكومت
در سال 1810 پوتينگر عايدات شهر را 000 / 25 تومان يا 000 / 25 ليره قلمداد كرد و عايدات ايالت را 000 / 50 ليره نظر داد .
در 1871 هنگامى كه هيأت مرزى مكران در آنجا بودند درآمد ايالتى را 000 / 300 تومان يا 124000 ليره برآورد كردند . جدولى كه راجع به عايدات 89 - 1888 براى اين جانب تهيه شده است با بلوچستان ايران 000 / 290 تومان است . حكومت كرمان از عالىترين مقامات است ، زيراكه شامل بلوچستان ايران هم مىشود كه نايب والى در آنجا فرماندار است ، خود والى معمولا يكى از شاهزادگان است كه در موقع مسافرت من نصر الدوله عموزادهء شاه بود . در اين ايالت نيز انواع قوم و نژادها اقامت دارند ، علاوهبر ايرانيان تركها و كردها و بلوچها و رينهها .
صحراهاى كبير
بهطورى كه اشاره كردهام يزد و كرمان در حاشيهء صحرا واقع شدهاند و در شمال اين دو شهر صدها فرسخ بيابان وسيع ترسناكى است كه اين حدود ايران را تا ابد دور از دسترسى و عمران قرار داده است ، بنابراين از كانونهاى