تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 4

مساهمون:

ص٤
كاشى در علىآباد و منظريه و قم ساخته‌اند . فواصل اين نقاط به شرح ذيل است : از تهران به حسين‌آباد شش فرسخ ، علىآباد هشت فرسخ ، منظريه پنج فرسخ ، قم شش فرسخ ، جمعا بيست و پنج فرسخ . كار اين جاده لنگ شده است و يا لااقل از ابتدا درست نگاهدارى نشده بوده است ، ولى چون اين خط را شركت جديد عهده‌دار تلگراف تهران - بروجرد - شوشتر از امين السلطان خريده است بعيد نيست به زودى مرتب و مورد استفاده واقع گردد .

درياچهء جديد

اكنون به قسمت جالب توجه داستان مىرسيم . به زودى پس از خاتمهء ساختمان اين جادهء جديد در كويرى كه نامش را ياد كرده‌ام و جادهء قديمى كاروان‌رو از ميان آن مىگذرد درياچهء شور بسيار وسيعى پيدا شده است . اين موضوع به‌قدرى توليد هيجان نموده و جالب‌توجه واقع شده بود كه شاه نيز از آنجا ديدن نمود ، و تعريف اين درياچه به قلم همايونى در روزنامهء ايران شماره‌هاى 10 و 19 مه سال 1888 درج شده و ژنرال شيندلر آن را ترجمه كرده و با ضميمه كردن نقشه‌اى در نشريهء انجمن جغرافيائى پادشاهى منتشر گرديد . اعليحضرت بىتأمل وجود درياچه را به آبى كه در كوير مانند چشمه‌هاى زيرزمينى جوشان است نسبت داده‌اند ، ولى بايد دو شرح ديگرى را كه در اين باب رايج است ذكر نمود . بنابر روايت ، سدى در قره‌چاى پائين پل دلاك در سال 1883 شكست و آب به زمين‌هاى گود كوير سرازير شد و بنابر قول ديگر كه بيشتر احتمال صحت دارد سد بخودىخود نشكسته است ، بلكه بوسيلهء امين السلطان يا عمال او عمدا خراب شده است تا راه كاروان‌رو قديمى را آب فراگيرد و وسايل نقليه ناگزير شوند كه از راه جديد رفت‌وآمد و در كاروانسراهاى نو توقف نمايند . بهرحال درياچه‌اى هست كه حالا دو رودخانه يكى قره‌چاى از ساوه و ديگرى رود اناربار كه گاهى اشتباها آب خونسار و جربادگان ناميده مىشود از راه قم به آن مىريزد و حدس اين است كه اين درياچه از بين نخواهد رفت .
ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 4 | جورج ناتانيل كرزن / غلام على وحيد مازندرانى