و نابى در اين خط سير نيست و همان راهى است كه تقريبا همهء جهانگردان كه از سمت جنوب به ايران وارد شده و يا از آن عبور كردهاند طى نموده و غالبا تعريفهايى دربارهء آن نوشتهاند . من در اينجا به شرح وافى و كافى فقط آنچه درحالحاضر هست مىپردازم و در باب شهرهاى بزرگ و تاريخى نيز بيش از مسافران دورههاى پيش حق مطلب را ادا خواهم كرد .
جدول ايستگاههاى پستى
در قسمت اول اين جاده يعنى از تهران تا اصفهان جدول ذيل نمودار مراكز پستى و مسافتهاست :
نام ايستگاه / مسافت به فرسخ
تهران با ارتفاع 3800 پا « + » / -
رباط كريم / 7
پيك / 6
كوشك بهرام / 4
رحمتآباد / 6
قم با 3100 پا ارتفاع « + » / 4
پاستگان / 4
سنسن / 7
كاشان با 3200 پا ارتفاع / 6
نام ايستگاه / مسافت به فرسخ
كوهرود ( قهرود ) با 7250 پا ارتفاع / 7
بيدشك ( سه « + » ) جه / 6
مورچهخورت / 6
گز / 6
اصفهان « + » با 5300 پا ارتفاع / 3
جلفا / 1
جمع : 73 فرسخ يا 285 ميل
راههاى قم :
بين تهران و قم كه تقريبا صد ميل است سه جاده هست و تا اين اواخر هر سه ، محل رفتوآمد بوده است و بين آنها رقابتى است كه خاص محيط ايرانى است .
1 - جادهء كاروانرو قديمى
اول جادهء كاروانى قديمى است كه تا ده پانزده سال پيش هرمسافرى طى كرده است و نويسندگان متعددى شرح آن را
هامش
( + ) علامت ايستگاه تلگراف .