تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 491

مساهمون:

ص٤٩١

11044

يأتي على النّاس زمان لا يبقى من القرآن الّا رسمه ، ولا من الاسلام إلّا اسمه ، مساجدهم يومئذ عامرة من البنى ، خالية عن الهدى . مىآيد بر مردم روزگارى كه باقي نمىماند از قرآن مگر نشان آن ، ونه از مسلمانى مگر نام آن ، مسجدهاى ايشان در آن روزگار آبادست از بنا ، خاليست از هدى يعنى يافتن راه حق .

11045

يأتي على النَّاس زمان لا يقرّب فيه إلّا الماحل ، ولا يستظرف فيه إلّا الفاجر ، ولا يضعّف فيه إلّا المنصف ، يعدّون الصّدقة غرما ، وصلة الرّحم منّا ، والعبادة استطالة على النَّاس ، ويظهر عليهم الهوى ، ويخفى بينهم الهدى . مىآيد بر مردم روزگارى كه مقرّب نمىشود در آن مگر ماحل ، وزيرك شمرده نمىشود در آن مگر فاجر ، وضعيف شمرده نمىشود در آن مگر منصف ، مىشمارند صدقه را تاوانى ، وصله رحم را منّتى ، وعبادت را سربلنديى بر مردم ، وآشكار مىشود بر ايشان هوى ، وپنهان مىماند ميانهء ايشان هدى . « ماحل » بمعنى چغل « 1 » است يا صاحب مكر وحيله ، ومراد اينست كه : مقرّب پادشاهان وأكابر نمىشود مگر چغل يا كسى كه كار أو مكر وحيله باشد ، وفاجر يعنى فاسق يا دروغگو ، ومنصف يعنى صاحب انصاف وعدل ، ومراد به « ضعيف شمردن منصف » اينست كه أو را ضعيف وناتوان مىشمارند كه ظلم نمىكند يا ضعيف العقل مىشمارند كه ترك ظلم كرده واز چنان غنيمتى دست برداشته ، و « مىشمارند صدقه را تاوانى » يعنى نقصانى كه بعبث باين كس برسد وسودى نداشته باشد ، و « صلهء رحم را منّتى » يعنى صلهء رحمي واحسانى بخويشان اگر بكنند منّتى مىگذارند بآن برايشان ، و « عبادت را
هامش
( 1 ) در برهان قاطع گفته : « چغل بضمّ أول وثاني سخن‌چين ونمّام را گويند » .