عليه ، واهرب منهم بما خفتهم عليه ، فما أحوجهم إلى ما منعتهم ، وما أغناك عمَّا منعوك ، ولو أنّ السّماوات والأرض كانتا على عبد رتقا ثم اتّقى اللَّه لجعل له منهما مخرجا ، فلا يونسنّك الّا الحقّ ، ولا يوحشنّك إلّا الباطل ، فلو قبلت دنياهم لأحبّوك ، ولو قرضت منها لأمنوك .
اين كلاميست كه آن حضرت صلوات اللَّه وسلامه عليه فرمودهاند بأبىذرّ غفارى رضى اللَّه عنه كه از أكابر صحابهء رسول خداست صلّى اللَّه عليه وآله ، وفضايل أو ميانهء همهء أهل اسلام مشهور ومعروفست ، واز آن جمله حديث مستفيضى است كه آن حضرت صلّى اللَّه عليه وآله فرموده كه « 1 » : بر نداشته زمين وسايه نينداخته آسمان بر صاحب زبانى راستگوتر از ابىذرّ ، وچون أو أعمال قبيحهء عثمان را كه مىديد منع ميكرد أو را ودرشتى ميكرد با أو ، عثمان با أو بد شد ، تا اين كه آخر غضب كرد بر أو وأو را اخراج فرمود از مدينهء مشرّفه ، ودر وقت بيرون رفتن أو آن حضرت صلوات اللَّه وسلامه عليه مشايعت فرمود أو را واين سخنان را باو فرمودند وترجمهء آن اينست كه :
اى اباذرّ اگر غضب كرده شده بر تو از براي خدا يعنى غضب كردهاند بر تو بسبب سخنانى كه تو گفتهء از براي خدا واز روى ديندارى پس اميد دار آن كسى را كه غضب كرده شدهء از براي أو يعنى پروا مكن از آن غضب واميدوار باش بخدا كه أو تلافى آن خواهد كرد وانتقام ترا از آنكه غضب كرده خواهد كشيد ، وممكن است كه « غضبت » بصيغهء معلوم خوانده شود وترجمه اين باشد كه : اگر خشمناك شدهء تو از براي خدا ، ومراد خشمناكى أو باشد در اوقاتى كه منع عثمان مىكرده ودرشتى مىكرده با أو بسبب آن ، پس اميد دار آنكه را غضب كردهء از براي أو يعنى پروا مكن از ايذا وآزارى كه رسانيدند بتو بسبب آن خشم تو ، وغمگين
هامش
( 1 ) متن عبارت حديث بنا بر روايت مشهوره اينست ( ودر بعضي روايات فقرهء دوم مقدم بر أو ليست ) :
« ما أقلّت الغبراء ولا أظلّت الخضراء على ذي لهجة أصدق من أبىذرّ الغفارىّ » .