حكما ومتكلّمين استدلال كردهاند از وجود هر ممكن موجودى بر وجود مبدأى واجب الوجود از براي آن « 1 » .
وفرموده است آن حضرت عليه السّلام در وصف دنيا :
10046
هي الصّدود العنود ، والحيود الميود ، والخدوع الكنود .
آنست صدود عنود ، وحيود ميود ، وخدوع كنود ، « صدود » بمعنى بسيار منع كننده وبرگرداننده است ، وظاهرست كه دنيا بسيار منع كننده است از آخرت وبرگرداننده است مردم را از آن ، و « عنود » يعنى بسيار دشمنست وبسيارى دشمنى آن هم با مردم بآن منع از آخرت وبرگردانيدن از آن ظاهر مىشود ، و « حيود » بمعنى بسيار ميل كننده است وبسيارى ميل دنيا از حق بباطل ظاهرست ، و « ميود » نيز بهمان معنى است وبمعنى بسيار متكبّر نيز آمده وآن هم مناسب است ، و « خدوع » بمعنى بسيار فريب دهنده است و « بسيار فريب دهنده بودن آن » محتاج ببيان نيست ، و « كنود » زمينى را گويند كه چيزى در آن نرويد ، ودنيا كنودست باعتبار اين كه چيزى در آن نرويد وبمعنى بسيار كفران كنندهء نعمت نيز آمده ، وممكن است وصف دنيا بآن باعتبار أهل آن باشد وبمعنى بسيار قطع كننده نيز آمده واين هم مناسب است باعتبار بسيارى قطع آن عمرها ودولتها را ، يا قطع آن مردم را از آخرت وبريدن از آن .
وفرموده در وصف قرآن مجيد :
10047
هو الّذى لا تزيغ به الأهواء ، ولا تلتبس به الشّبه والآراء .
آنست آنكه ميل نمىفرمايد آنرا خواهشها ، ومشتبه نمىگرداند آنرا شبههها
هامش
( 1 ) در اين باب اين بيت معروف شاهكار است :« وفي كلّ شيء له آية * تدلّ على أنّه واحد »